Σκηνοθεσία: Άγγελος Φραντζής
Πρωταγωνιστούν: Κάτια Γκουλιώνη, Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, Μισέλ Βάλεϊ, Ελένη Βεργέτη, Γιάννης Νικολαΐδης
Η πολυαναμενόμενη νέα ταινία του αξιόλογου σκηνοθέτη Άγγελου Φραντζή, προβλήθηκε την Παρασκευή 25/9 στα πλαίσια του κινηματογραφικού φεστιβάλ "Νύχτες Πρεμιέρας", ενώ πριν λίγες μέρες, προβλήθηκε και στα πλαίσια του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, και σημείωσε μεγάλη επιτυχία.
Μια πολλά υποσχόμενη δημιουργία για την χαρτογράφηση των αδύτων της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης, που σου κεντρίζει το ενδιαφέρον καθώς διαβάζεις ακόμη τις πρώτες δύο σειρές της υπόθεσης: "Ένα πλάσμα με δερμάτινο μπουφάν και μάτια που λαμπυρίζουν στο σκοτάδι πανικοβάλλει τους κατοίκους ενός απομονωμένου νησιού."
Απειλητικά πλάνα σε όλο το μήκος της ταινίας -ο τρόμος για το άγνωστο καραδοκεί σχεδόν σε κάθε πλάνο, ενώ τα αφαιρετικής φύσης πλάνα-αν και υπερβολικά σε σημεία, δίνουν το περιθώριο να αυτοσχεδιάσει η φαντασία του θεατή.
Σκηνοθεσία και σενάριο περπατούν με σφιχτοδεμένα τα χέρια και δημιουργούν στο διάβα τους ένα νέο, άκρως πρωτότυπο μονοπάτι.
Κάποια στιγμή όμως το σενάριο φαίνεται να αλλάζει πορεία και να προχωρά προς την κατεύθυνση που δείχνει το γνωστό, εύκολο δρομάκι, όταν πρόκειται να ολοκληρωθεί η διαδρομή τους.
Οι σεναριακές ευκολίες και τα κλισέ κάνουν τη διόλου καλοδεχούμενη εμφάνιση τους κάτι που σηματοδοτεί το μεγάλο αρνητικό της ταινίας και φαίνεται να χάνει τη ψυχή της. Υπάρχει μια σκηνή στο "Σύμπτωμα" όπου οι χαρακτήρες, κεντρικοί και μη, παίρνουν το δείπνο τους και συζητάνε περί ανέμων και υδάτων. Παρά τη βαβούρα που επικρατεί, ακούγονται σπουδαία λόγια που καταφέρνουν να προβληματίσουν τον θεατή.
Μεγάλο αρνητικό της ταινίας είναι και το υποκριτικό κομμάτι το οποίο αδυνατεί να αναπνεύσει λόγω του ερασιτεχνισμού του μεγαλύτερους μέρους των ηθοποιών, παρόλα αυτά οι ηθοποιοί κάνουν φιλότιμη προσπάθεια και ειδικά στο κομμάτι του αυτοσχεδιασμού.
Αξίζει να αναφερθεί η μουσική της ταινίας που έχει υπογράψει ο Coti K (Κωνσταντίνος Λουκάς Ρολάνδος Κυριάκος) που παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον και ταιριάζει με τον αυθεντικό χαρακτήρα του "Συμπτώματος".
Υ.Γ. Η μεγαλύτερη απειλή είναι ο ίδιος μας ο εαυτός.
Παρασκευή Γιουβανάκη
Βαθμολογία 2.5/5
Φόβος και παράνοια. Παράνοια και φόβος.
Τα δύο στοιχεία που γεννιούνται όταν ξεσπάει πόλεμος.
Υπάρχει άραγε ανθρωπιά στο χώρο εργασίας των πολεμικών ανταποκριτών, που για να πληρωθούν πρέπει σκάσουν πολλές βόμβες;
Η δημιουργός Barbara Eder με όπλα τη σαρκαστική της διάθεση μας και την άγρια ματιά της (γιατί όταν αναφέρεσαι σε πόλεμο δεν είναι δυνατόν να είσαι γαλήνιος-ια) διηγείται τις ιστορίες της καθημερινότητας τριών ανταποκριτών πολέμου πίσω από τις κάμερες τους -δύο άντρες και μια γυναίκα-αλλά και πως αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες που αναμενόμενα εμφανίζονται.
Ο σαρκασμός, που αποτελεί τον πυρήνα του σεναρίου και της σκηνοθεσίας , δεν σταματά τη σκηνοθέτιδα από το να αγγίξει ευαίσθητα θέματα όπως είναι ο πανταχού παρών σεξισμός, στην συγκεκριμένη περίπτωση στον εργασιακό χώρο, και να τα τοποθετήσει ομοιόμορφα, χωρίς μέλια και σάλτσες, μέσα στο κείμενο της. Ενώ, μετά από λίγο, σου προκαλεί εύλογα τον προβληματισμό καθώς αναρωτιέσαι «Μέχρι που είναι ικανή να με οδηγήσει η δίψα για τη νίκη και για την επιτυχία;»
Και οι τρεις ιστορίες έχουν κάτι σοβαρό να σου πουν και κάτι δυνατό να σε κάνουν να αισθανθείς. Τη μια συγκινούν την άλλη ταράζουν και αηδιάζουν. Αυτά που δείχνουν όμως είναι βγαλμένα από τη ζωή και συμβαίνουν στην πραγματικότητα-το μόνο σίγουρο. Και το θέμα φυσικά είναι «μέχρι πότε επιτέλους;!»
Μέχρι πότε θα υπάρχει ο φόβος για πολεμική μάχη; Μέχρι πότε θα πρέπει μια γυναίκα επαγγελματίας να ανέχεται και να πέφτει θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης ώστε να την πάρουν στα σοβαρά και να καταφέρει να αγγίξει την επιτυχία; Μέχρι πότε η γυναίκα θα είναι απλά ένα αντικείμενο πόθου;
Με την τόλμη και τη στιβαρότητα που χαρακτηρίζουν την κάμερα της και χτίζουν τις σκηνές της, η ταινία γίνεται μια διεισδυτική ματιά στο ίσως πιο επικίνδυνο και δύσκολο επάγγελμα. Εμείς με τη σειρά μας, ας κρατήσουμε γερά το νόημα του » Όλη αυτή η κουβέντα για αίμα και σφαγές μου χάλασε την διάθεση για τσάι» -Αλίκη στη χώρα των Θαυμάτων.
Παρασκευή Γιουβανάκη
To 56o Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης έχει ήδη ξεκινήσει. Εμείς τρέχουμε από αίθουσα σε αίθουσα ώστε να προλάβουμε όλες τις αξιόλογες ταινίες που γεμίζουν καθημερινά το πρόγραμμα.
Το "Rams" ("Δεσμοί Αίματος") βρίσκει μια θέση ανάμεσα σε αυτές. Ένα απροσδόκητο διαμάντι που σε παίρνει στην αγκαλιά του, σε κρατά γερά και σφικτά και σου διηγείται την ιστορία του με έναν τρόπο, πέρα για πέρα ανθρώπινο, και έτσι εμπωλιασμένο από πετυχημένο μαύρο χιούμορ όπως είναι, μπορεί να θεωρηθεί μια καθορόαιμη σκανδιναβική ταινία που σέβεται τον εαυτό της.
Ο Grímur Hákonarson είναι ο δημιουργός ετούτης της ιστορίας που μιλά για δύο πεισμωμένα, ηλικιωμένα πλέον, αδέρφια που έρχονται ξανά κοντά μετά από 40 χρόνια. Η καταγωγή του σκηνοθέτη από αυτές τις βόρειες, παγωμένες χώρες, έπαιξε σημαντικό ρόλο στο στήσιμο των "Δεσμών" το οποίο πραγματοποιήθηκε με απλά κινηματογραφικά υλικά. Η σκανδιναβική ατμόσφαιρα επεκτείνεται σε όλο το έργο με μια φωτογραφία που δεν αποχωρεί ποτέ από την παγωμένη χώρα του Ισλανδικού Βορρά. Την ιστορία των δύο αδερφών που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην εκτροφή κριαριών, την παρακολουθούμε κυριώς μέσα από την οπτική του ενός από τους δύο. Δύο χαρακτήρες, χαντακομμένοι στην ξεροκεφαλιά τους και παραδομένοι στο έλεος της, τόσο αυτοί όσο και οι υπόλοιποι κάτοικοι της περιοχής, προσπαθούν να επιβιώσουν μετά τραγικό γεγονός που κάνει την εμφάνισή του. Οι δύο κεντρικοί ρόλοι ερμηνεύονται εξαίσια από τους δύο πρωταγωνιστές, Sigurður Sigurjónsson και Theodór Júlíusson.
Το σενάριο, με στόχο να παραμείνει πιστό στη σοβαρότητα του θέματος και να αποφύγει τους μελοδραματισμούς, αγγίζει την χαοτικότητα των ανθρώπινων σχέσεων αλλά και τη σχέση του ανθρώπου που μπορεί δημιουργήσει με τα ζώα-φύση.
Η κορύφωση έρχεται ομαλά στην σπαρακτική τελευταία σκηνή όπου άνθρωπος και φύση γίνονται το απόλυτο ένα.
Ένα φιλμικό κείμενο που όπως λέει και ο δημιουργός της "Μας αφορά όλους" καθώς όλοι είμαστε δέσμιοι αίματος.
Παρασκευή Γιουβανάκη
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Συνέντευξη Τύπου παραχώρησε η κριτική επιτροπή του Διεθνούς Διαγωνιστικού του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2015 στην Αποθήκη Γ’, παρουσία του διευθυντή του Φεστιβάλ Δημήτρη Εϊπίδη.
Φέτος, η κριτική επιτροπή με πρόεδρο τη γαλλίδα παραγωγό Μισέλ Ρέι-Γαβρά, αποτελείται από τους Κορνέλιου Πορουμπόιου (σκηνοθέτης, σεναριογράφος), Τζέι Oυάισμπεργκ (κριτικός κινηματογράφου, δημοσιογράφος), Ελίζ Ζαλαντό (παραγωγός) και Ευθύμη Φιλίππου (σεναριογράφος, συγγραφέας). Τη συζήτηση συντόνισε ο Γιώργος Κρασσακόπουλος.
Τη συνέντευξη Τύπου προλόγισε ο κ. Εϊπίδης λέγοντας: «Σας παρουσιάζουμε σήμερα την κριτική επιτροπή του 56ου Φεστιβάλ, τους οποίους με μεγάλη χαρά καλωσορίζω στη φετινή διοργάνωση. Είμαι ευτυχής γιατί έχουμε κοντά μας καταξιωμένους εκπροσώπους του κινηματογραφικού χώρου. Ο καθένας από την πλευρά του βοηθά ουσιαστικά τον ανεξάρτητο κινηματογράφο σε διεθνές επίπεδο. Εύχομαι να έχουν μία εξαιρετική συνεργασία και να χαρούν τη διαδικασία, γιατί το Φεστιβάλ είναι μία γιορτή για όλους. Κι εύχομαι επίσης κάθε επιτυχία στο δύσκολο έργο τους».
Στην ερώτηση για το πώς βλέπουν τον ρόλο τους ως μέλη μιας κριτικής επιτροπής, πρώτος πήρε τον λόγο ο Κορνέλιου Πορουμπόιου, λέγοντας: «Περιμένω να δω καλές ταινίες που ενδεχομένως να αποτελέσουν έμπνευση για μένα στη μελλοντική μου δουλειά. Επίσης περιμένω να συζητήσω με συναδέλφους μου για τον κινηματογράφο, πράγμα πολύ ευχάριστο, καθώς επίσης και να αποφασίσουμε μαζί για το ποια είναι η καλύτερη ταινία. Δεν είναι κάτι ιδιαίτερα περίπλοκο αυτό».
Στο ζήτημα αυτό, η πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Μισέλ Ρέι – Γαβρά πρόσθεσε ότι «κάποιες φορές είναι περίπλοκη η διαδικασία να επιλέξεις την καλύτερη ταινία, σίγουρα όμως αυτό γίνεται πιο εύκολα όταν έχεις μία πενταμελή επιτροπή σε σύγκριση με μία επταμελή». Από την πλευρά της, η Ελίζ Ζαλαντό έδωσε έμφαση στη σημασία των βραβεύσεων για έναν δημιουργό τονίζοντας: «Ως μέλος κριτικής επιτροπής έχω τη συναίσθηση του τι σημαίνουν οι διακρίσεις. Η βράβευση μιας ταινίας είναι κάτι πολύ σημαντικό που επηρεάζει τη μετέπειτα πορεία του φιλμ και συχνά και την καριέρα του ίδιου του σκηνοθέτη».
Από την πλευρά του, ο Τζέι Ουάισμπεργκ αναφέρθηκε με ιδιαίτερη χαρά στη συμμετοχή του στην κριτική επιτροπή του 56ου ΦΚΘ, παρατηρώντας: «Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης χαίρει μεγάλου σεβασμού στο παγκόσμιο φεστιβαλικό τοπίο. Το να πάρεις ένα βραβείο εδώ, έχει πράγματι σημασία για τη συνέχεια της πορείας της ταινίας».
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης φιλοξενεί τις πρώτες ή δεύτερες ταινίες σκηνοθετών από όλο τον κόσμο. Στην ερώτηση για το αν μπορεί κανείς να διαισθανθεί το ταλέντο ενός δημιουργού από την πρώτη του ταινία, η Μισέλ Ρέι – Γαβρά απάντησε ότι «σίγουρα τα μέλη της κριτικής επιτροπής το έχουμε αυτό κατά νου, αν και συχνά είναι πιο δύσκολο να κάνεις κάτι τέτοιο στη δεύτερη ταινία ενός σκηνοθέτη και όχι στην πρώτη του». Σχετικά με το θέμα του τρόπου με τον οποίο τα μέλη της επιτροπής βλέπουν τις διαγωνιζόμενες ταινίες και αν, πιο συγκεκριμένα, έχουν κάποια στρατηγική στην προσέγγιση των φιλμ, η κ. Ρέι - Γαβρά διευκρίνισε: «Βλέποντας τις ταινίες κάνουμε τα σχόλια που θα έκανε ένας μέσος θεατής. Συζητάμε τις απόψεις μας σαν να μην ήμασταν μέλη μιας κριτικής επιτροπής».
Πιο περίπλοκο και ασαφές είναι το ζήτημα των χαρακτηριστικών που κάνουν μία ταινία άξια για βράβευση. Σε σχετική ερώτηση η κ. Ρέι-Γαβρά απάντησε: «Πρόκειται για ένα δύσκολο ερώτημα. Ήμουν μέλος της κριτικής επιτροπής στο Φεστιβάλ των Καννών πριν από 20 χρόνια. Είχαμε να επιλέξουμε ανάμεσα σε μία ταινία του Κουστουρίτσα (Underground) και του Αγγελόπουλου (Το βλέμμα του Οδυσσέα). Μέχρι το Σάββατο ήταν κοντά ο ένας με τον άλλο. Και το Σάββατο βράδυ είδαμε τις ταινίες και το επόμενο πρωί ήμασταν όλοι σύμφωνοι για το τι έπρεπε να ψηφίσουμε. Είναι όμως πολύ δύσκολο να διακρίνεις από την αρχή τα ποιοτικά εκείνα χαρακτηριστικά που θα σε κάνουν να δώσεις το βραβείο σε μία ταινία».
Αναφερόμενη σε αυτό το θέμα, η Ελίζ Ζαλαντό πρόσθεσε: «Όταν βλέπεις την πρώτη ταινία ενός δημιουργού δεν έχεις την ίδια προσδοκία, όπως όταν για παράδειγμα βλέπεις μία ταινία του Κουστουρίτσα. Εγώ προσωπικά δεν θα ήθελα να είναι τέλειες οι πρώτες ταινίες νέων δημιουργών, περιμένω όμως να δω δυναμισμό, φρεσκάδα. Δεν δουλεύεις όπως στα 60 σου χρόνια όταν κάνεις την πρώτη σου ταινία. Πάντως θεωρώ ότι η συχνά η πρώτη ή η δεύτερη ταινία ενός δημιουργού είναι και η καλύτερή του». Με τη σειρά του, ο Τζέι Ουάισμπεργκ παρατήρησε: «Ξαφνιάζομαι με τις περιπτώσεις των σκηνοθετών που δεν σε αφήνουν να καταλάβεις ότι παρουσιάζουν την πρώτη ταινία τους, δεν βιάζονται δηλαδή να συμπυκνώσουν σε ένα φιλμ όσα έχουν μάθει μέχρι τότε. Η φρεσκάδα της πρώτης ταινίας είναι κάτι πολύ ελκυστικό. Το ζήτημα είναι πώς να συγκρατήσει τον ενθουσιασμό του ο σκηνοθέτης στο πρώτο του αυτό εγχείρημα και παράλληλα να βάλει αυτόν τον ενθουσιασμό στην ταινία».
Σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος βλέπει τις ταινίες στο Φεστιβάλ καθώς βρίσκεται στη διοργάνωση όχι ως δημιουργός, αλλά από την απέναντι πλευρά, ως μέλος της κριτικής επιτροπής, ο Ευθύμης Φιλίππου εξήγησε: «Προσπαθώ να είμαι ένας φυσιολογικός θεατής. Τουλάχιστον το προσπαθώ, δεν ξέρω αν το πετυχαίνω. Προσπαθώ απλά να βλέπω ταινίες και να λέω μετά αν μου άρεσαν ή όχι. Οι σκηνοθέτες και οι σεναριογράφοι είναι φυσιολογικοί άνθρωποι, που βλέπουν ταινίες οι οποίες τους αρέσουν ή όχι». Μία επιπλέον δυσκολία στο ζήτημα αυτό επισήμανε η κ. Ρέι-Γαβρά λέγοντας: «Στα φεστιβάλ ως μέλος κριτικής επιτροπής δεν βλέπεις απλά τις ταινίες, αλλά καταλήγεις σε μία συγκριτική διαδικασία. Συγκρίνεις κάθε ταινία με τις υπόλοιπες προκειμένου να επιλέξεις το νικητή».
Από την πλευρά του ο Κορνέλιου Πορουμπόιου παρατήρησε: «Θα ήθελα να δω κάτι φρέσκο. Ως σκηνοθέτης βλέπω μια ταινία σαν ένα ταξίδι και αυτό που περιμένω από αυτήν είναι να με εμπνεύσει. Για μένα είναι σημαντικό ότι σε φεστιβάλ όπως αυτό συναντάς νέους σκηνοθέτες».
Τέλος, στην ερώτηση σχετικά με το αν αποτυπώνεται στην κινηματογραφική παραγωγή η τρέχουσα κατάσταση λόγω κρίσης στην Ελλάδα αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη, η κ. Ρέι – Γαβρά απάντησε: «Θα χρειαζόμουν ώρες για να απαντήσω σε αυτό το θέμα. Όταν υπάρχει κρίση δεν πρέπει να κάνεις περικοπές στον πολιτισμό, αντίθετα πρέπει να αυξήσεις τη χρηματοδότηση. Κι αυτό γιατί ο πολιτισμός και ο κινηματογράφος μπορούν να βοηθήσουν σε όλα τα πεδία. Συνεπώς, όχι περικοπές».
Σκηνοθεσία/Σενάριο: Guillermo del Toro
Ηθοποιοί: Mia Wasikowska, Tom Hiddleston, Charlie Hunnam, Jessica Chastain, Leslie Hope
Mέχρι που μπορούν να σε φτάσουν ο παράφορος, απαγορευμένος έρωτας και αγάπη; Σε τι δοκιμασίες δεν διστάζεις να βάλεις τον εαυτό για το όνομα του ανθρώπου που αγαπάς; Ο Μεξικανός σκηνοθέτης που μας χάρισε τον υπέροχο, "Λαβύρινθο του Πάνα", Guillermo del Toro, επιστρέφει, (και χαιρόμαστε πάρα πολύ για αυτό) με ένα σκοτεινό, αιματοβαμμένο γοτθικό ρομάντζο, που δεν σε αφήνει σε ησυχία ακόμη και μετά, που έχεις πλέον φύγει από την αίθουσα. Ένα ακόμη φιλμικό κείμενο, πιστό στην οραματική σκηνοθετική φύση του Del Toro που αποτελεί φόρο τιμής στο είδος ταινιών με στοιχειωμένα σπίτια ("The Haunting", "Innocents").
Μεταφερόμαστε μέσα από υπέροχα, εκθαμβωτικά σκηνικά υψηλής αισθητικής, στην Αγγλία του 19ου αιώνα, όπου μια νεαρή συγγραφέας, η Edith, παραδίδεται στην έλξη της για έναν μυστηριώδη, χαρισματικό άγνωστο που θα την παρασύρει σε αιματοβαμμένα μονοπάτια πάθους. Προσπαθώντας να ξεφύγει από τα φαντάσματα του παρελθόντος της, βρίσκει «καταφύγιο» στον πύργο του, ένα σπίτι που αναπνέει και ματώνει, έχοντας καλά θαμμένα μυστικά που ζητάνε εκδίκηση. Εκεί θα συμβιώσει με την αδελφή του συζύγου της, μια απειλητική παρουσία, καθώς και με αρκετά φαντάσματα που κρύβουν την ανείπωτη, φρικτή αλήθεια, πως, δηλαδή, η αγάπη έχει τη δύναμη να μας μεταμορφώνει όλους σε τέρατα…
Την νεαρή και ταλαντούχα συγγραφέα υποδύεται η εξίσου ταλαντούχα Mia Wasikowska η οποία μας προκάλεσε να την προσέξουμε από την "Αλίκη" του Burton και από τότε σε κάθε της ρόλο, μας αποκαλύπτεται ολοένα και περισσότερο. Tom Hiddleston και Jessica Chastain, τα δύο αδέρφια που προσκαλούν-προκαλούν τη νεαρή να μείνει μαζί τους στον πύργο τους... Δύο (πλέον) ερμηνευτικές εγγυήσεις όπως είναι, στέκονται επάξια σε κάθε πλάνο που προδίδει την άψογη κινηματογραφική δουλειά που κρύβεται από πίσω. Η δε Chastain είναι τόσο απίστευτη όσο και απολαυστική παρά το κακό που κυριαρχεί στον ρόλο της. Ο Hiddleston, υποκριτικά γοητευτικός όπως πάντα.

Η σκηνοθεσία του Del Toro καθώς επιθυμεί να τονίσει ακόμη περισσότερο τον μυθικό χαρακτήρα του "Λόφου", χρησιμοποιεί συχνά τα γνωστά από τον βωβό κινηματογράφο iris shots που ολοκληρώνουν το πλάνο στο κατάλληλο σημείο. Επιθυμεί όμως και να μας εισβάλει στον κόσμο του, στον κόσμο όπου "τα φαντάσματα είναι μια μεταφορά του παρελθόντος", όπως μας εκμυστηρεύεται δια στόματος Edith (από την επιλογή του ονόματος και μόνο καταλαβαίνουμε από τι απειλητικά μονοπάτια θέλει να μας οδηγήσει ο σκηνοθέτης). Στήνει άκρως επιτυχημένα ένα παραμύθι και μας εγκλωβίζει σε αυτό αλλά παράλληλα δεν θέλουμε να βρούμε τη διέξοδο, γιατί προτιμούμε τα παραμύθια από την πλέον καθημερινότητα.
Η τελευταία σκηνή απογειώνει τη μοναδική γοτθική αισθητική και το σκηνοθετικό πάθος του Del Toro: πλάνα καθηλωτικά, κυριευμένα από τις απειλητικές καιρικές μορφές, το χιόνι και την ομίχλη, ολοκληρώνουν την ιστορία. Αλλά εσύ ζητάς και άλλο.
Βαθμολογία 4/5
Παρασκευή Γιουβανάκη