Francofonia κριτική ταινίας

O σκηνοθέτης που μας χάρισε το αριστουργηματικό «Russian Ark» τη χρονιά του 2002, επιστρέφει με μια ακόμη ξεχωριστή κινηματογραφική παρουσία, μια ταινία που φλερτάρει τόσο με τη μυθοπλασία όσο και με το είδος του ιστορικού ντοκιμαντέρ. Ο Aleksandr Sokurov μέσα από την κάμερα του αλλά και από την τεχνική του video art, πρόκειται να μας αφηγηθεί ένα πραγματικό, ιστορικό γεγονός: την αναπόφευκτη συνεργασία ώστε να διασωθούν οι θησαυροί του Λούβρου, μεταξύ του διευθυντή του Λούβρου και του Κόμη Φραγκίσου Βολφ Μέτερνιχ, ο οποίος ήταν αξιωματικός των κατοχικών δυνάμεων των Ναζί.
Το «Francofonia» εκτός από την προβολή του στα πλαίσια του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (Ειδικές προβολές), συμμετείχε και στο Διαγωνιστικό Τμήμα του Φεστιβάλ Βενετίας.

O Ναπολέων εμφανίζεται που και που μπροστά από τα διασημότερα και πιο όμορφα έργα τέχνης παγκοσμίως και δηλώνει με καμάρι (είτε στην Μαrianne που είναι η ομορφότερη εμφάνιση του έργου και δηλώνει πεισματικά «Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα» είτε σε εμάς, στην κάμερα)
«Εγώ είμαι αυτός! Χάρις εμένα βρίσκονται αυτά εδώ!»
…Το ειρωνικό στοιχείο σε όλο του το μεγαλείο: Η απόλυτη εξουσία και η αρρώστια που τη συνοδεύει.

Μπορεί να υπάρξουν στιγμές όπου σαν θεατής νιώθεις πως δεν υπάρχει η κατάλληλη σύνδεση μεταξύ των απεικονιζόμενων προσώπων, χώρων-βλέπουμε μέχρι και φωτογραφίες όπου κείτεται πεθαμένος ο Chekhov, όμως ας έχουμε στο νου μας πως πρόκειται για μια πετυχημένη αλληγορία της σχέσης που έχουμε (αν έχουμε) με την τέχνη αλλά και τη σχέση εξουσίας-τέχνης.
Και με τον συγκεκριμένο δημιουργό να κρατά γερά τα σκηνοθετικά ηνία, μας δίνεται η επιλογή να αφεθούμε στις εικόνες του έργου τούτου και να απολαύσουμε υπεύθυνα (όπως ακριβώς συνέβη πριν χρόνια και με το «Russian Ark»).

Παρασκευή Γιουβανάκη

Chevalier κριτική ταινίας

Από τις πιο αναμενόμενες ταινίες της χρονιάς, βραβεύτηκε ως καλύτερη ταινία στο πρόσφατο Φεστιβάλ του Λονδίνου, πραγματοποίησε την πανελλήνια πρεμιέρα της την Τρίτη 10 Νοεμβρίου στα πλαίσια του 56ου Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης με την παρουσία των συντελεστών. Ο λόγος γίνεται για το "Chevalier" σε σκηνοθεσία Αθηνάς Ραχήλ Τσαγκάρη.

Έξι άντρες. Ένα σκάφος. Μία απόστολή. Ποιος θα είναι ο καλύτερος στα πάντα?
Η Αθηνά Ραχήλ Τσαγκάρη στήνει ένα παιχνίδι που συμβαδίζει με την ανοησία, πράγμα αναμενόμενο όταν η εξουσία ξεπερνά κατά πολύ την οριοθετημένη περιοχή. Μέσα από τις σκηνοθετικές της ικανότητες γεμάτες στοργή για τους χαρακτήρες του σεναρίου, καταφέρνει να δέσει μια ομάδα ηθοποιών και έναν αγαπημένο σε πάρα πολύ κόσμο, σούπερ σταρ, και να τους κάνει μια ομάδα, μια γροθιά. Η ομάδα αυτή αποτελείται από τους Γιώργο Κέντρο, Γιώργο Πυρπασόπουλο, Βαγγέλη Μουρίκη, Πάνο Κορώνη, Μάκη Παπαδημητρίου και Σάκη Ρουβά. Έξι διαφορετικές παρουσίες τόσο στην μυθοπλασία όσο και στην πραγματικότητα (πόσο οξύμωρο φαίνεται να βλέπεις τον γνωστό pop τραγουδιστή μαζί με τον κινηματογραφικό ηθοποιό Μουρίκη?)
Και όμως, δεν ξενίζει διόλου αυτό το σχήμα καθώς παρακολουθείς τις σκηνές και καθώς έχει καταφέρει η σκηνοθέτιδα να τους κάνει ένα. Οι έξι άντρες, αφήνονται στα χέρια της, χάνουν τον έλεγχο για τις απαιτήσεις του πολυπόθητου "δαχτυλιδιού", δίχως κανέναν δισταγμό φτάνουν και ξεπερνούν τα όρια τους.

Η σκηνοθέτιδα μαζί με το κοφτερό γραφικό χαρακτήρα του σεναριογράφο Ευθύμη Φιλίππου ("Κυνόδοντας", "Αστακός") πανέξυπνα και χωρίς να προσβάλουν, θίγουν την κατάντια της ανδρικής ανασφάλειας αλλά και της ανόητης επιθυμίας του να είσαι "ο καλύτερος γενικότερα". Ξεμπροστιάζουν έναν έναν τους έξι κεντρικούς ήρωες της ιστορίας μέσα από τις ανθρώπινες αδυναμίες τους και τις διαδικασίες που καλούνται να ξεπεράσουν.

Το χιούμορ είναι το όπλο  τους, ο βασικός πυρήνας των δύο κινηματογραφιστών που ένωσαν τις δυνάμεις τους για να στήσουν ένα ιδιαίτερο και συνάμα απειλητικό παιχνίδι με έπαθλο ένα δαχτυλίδι, το "Chevalier". H σκηνοθέτιδα πρόσφατα δήλωσε πως το χιούμορ είναι βασικό κομμάτι της ζωής της (όπως και πολλών από εμάς), κάτι που περνάει αβίαστα στα πλάνα της. Το χιούμορ του "Chevalier" είναι αυτό που κάνει τον θεατή να το ερωτευτεί. Άλλοτε προκλητικό και άλλοτε αθώο, όμως πάντα επιτυχημένο και γοητευτικό.

Αναμφισβήτητα μια από τις ευφυέστερες και απολαυστικότερες ταινίες των τελευταίων χρόνων.

Bαθμολογία: 4/5
Παρασκευή Γιουβανάκη

56o Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: Rams/Δεσμοί Αίματος

To 56o Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης έχει ήδη ξεκινήσει. Εμείς τρέχουμε από αίθουσα σε αίθουσα ώστε να προλάβουμε όλες τις αξιόλογες ταινίες που γεμίζουν καθημερινά το πρόγραμμα.

Το "Rams" ("Δεσμοί Αίματος") βρίσκει μια θέση ανάμεσα σε αυτές. Ένα απροσδόκητο διαμάντι που σε παίρνει στην αγκαλιά του, σε κρατά γερά και σφικτά και σου διηγείται την ιστορία του με έναν τρόπο, πέρα για πέρα ανθρώπινο, και έτσι εμπωλιασμένο από πετυχημένο μαύρο χιούμορ όπως είναι, μπορεί να θεωρηθεί μια καθορόαιμη σκανδιναβική ταινία που σέβεται τον εαυτό της.

Ο Grímur Hákonarson είναι ο δημιουργός ετούτης της ιστορίας που μιλά για δύο πεισμωμένα, ηλικιωμένα πλέον, αδέρφια που έρχονται ξανά κοντά μετά από 40 χρόνια. Η καταγωγή του σκηνοθέτη από αυτές τις βόρειες, παγωμένες χώρες, έπαιξε σημαντικό ρόλο στο στήσιμο των "Δεσμών" το οποίο πραγματοποιήθηκε με απλά κινηματογραφικά υλικά. Η σκανδιναβική ατμόσφαιρα επεκτείνεται σε όλο το έργο με μια φωτογραφία που δεν αποχωρεί ποτέ από την παγωμένη χώρα του Ισλανδικού Βορρά. Την ιστορία των δύο αδερφών που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην εκτροφή κριαριών, την παρακολουθούμε κυριώς μέσα από την οπτική του ενός από τους δύο. Δύο χαρακτήρες, χαντακομμένοι στην ξεροκεφαλιά τους και παραδομένοι στο έλεος της, τόσο αυτοί όσο και οι υπόλοιποι κάτοικοι της περιοχής, προσπαθούν να επιβιώσουν μετά τραγικό γεγονός που κάνει την εμφάνισή του. Οι δύο κεντρικοί ρόλοι ερμηνεύονται εξαίσια από τους δύο πρωταγωνιστές, Sigurður Sigurjónsson και Theodór Júlíusson.

Το σενάριο, με στόχο να παραμείνει πιστό στη σοβαρότητα του θέματος και να αποφύγει τους μελοδραματισμούς, αγγίζει την χαοτικότητα των ανθρώπινων σχέσεων αλλά και τη σχέση του ανθρώπου που μπορεί δημιουργήσει με τα ζώα-φύση. 
Η κορύφωση έρχεται ομαλά στην σπαρακτική τελευταία σκηνή όπου άνθρωπος και φύση γίνονται το απόλυτο ένα.

Ένα φιλμικό κείμενο που όπως λέει και ο δημιουργός της "Μας αφορά όλους" καθώς όλοι είμαστε δέσμιοι αίματος.


Παρασκευή Γιουβανάκη