Πέμπτη, 22 Ιουνίου 2017

“Angst Essen Seele Auf"/ «O Φόβος τρώει τα σωθικά»

   Mε αφορμή την παγκόσμια ημέρα προσφύγων


Σκηνοθεσία/Σενάριο: Rainer Werner Fassbinder
Φωτογραφία: Jurgen Jurges
Μουσική: Rainer Werner Fassbinder
Μοντάζ: Thea Eymesz
Ηθοποιοί: Brigitte Mira, El Hedi ben Salem, Barbara Valentin, Irm Hermann

O Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ αποτίει με το «Ο Φόβος Τρώει τα Σωθικά» φόρο τιμής στον Ντάγκλας Σερκ και το ρομαντικό μεγαλείο του «All That Heaven Allows», με μια ταινία που μιλά για την «αγάπη που ουσιαστικά είναι κάτι το απίθανο, παρ’ όλα αυτά, όμως, και μια κάποια πιθανότητα».
Η ταινία έχει τιμηθεί με το Βραβείο Οικουμενικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ Καννών.


YΠΟΘΕΣΗ
Μία μοναχική χήρα γερμανικής καταγωγής και ένας πολύ μικρότερος σε ηλικία εργάτης από το Μαρόκο γνωρίζονται σε ένα μπαρ, ερωτεύονται παράφορα και παντρεύονται. Θα χρειαστεί να παλέψουν, ωστόσο, με τις ρατσιστικές προκαταλήψεις του περίγυρού τους και τη δυσκολία τους να ενταχθούν σε μια κοινωνία που τους εχθρεύεται. 


Έχουμε δύο χαρακτήρες που χωρίζονται λόγω ηλικίας αλλά και φυλής, όμως 
ένα πολύ σημαντικό πράγμα τους ενώνει: αρέσουν πολύ ο ένας τον άλλον, σε έναν κόσμο «κρύο» που αρνείται να δεχτεί το διαφορετικό.
Η σχέση τους όμως δυσλειτούργησε λόγω της απίστευτης κοινωνικής κριτικής που δέχτηκαν σαν ύπαρξη ζευγαριού οπότε και αυτό τους οδήγησε, κυρίως την Emmi την οποία αγνοούσαν επιδεικτικά οι γύρω της μετά την ανακοίνωση του γάμου της με τον Μαροκινό Ali, σε στιγμές αδυναμίας και ανικανότητας να ανταπεξέλθουν σε αυτό. Χαρακτηριστική σκηνή είναι η σκηνή όπου ξεσπά η Emmi σε λυγμούς, με  την ερμηνεία της Brigitte Mira να είναι το λιγότερο εκπληκτική-από το σημείο αυτό και έπειτα, η σχέση τους αλλάζει προς το χειρότερο.
Υπάρχει μια διαρκή ακινησία στην τόσο προσεκτική πλανοθεσία του σκηνοθέτη, στο πως έχουν στηθεί τα οπτικά μέσα/σκηνικά. Ο Fassbinder (έχοντας δηλώσει στο παρελθόν πόσο μεγάλος θαυμαστής του σκηνοθέτη Douglas Sirk είναι) ακολουθεί τον τρόπο κινηματογράφησης του, δεν τον αντιγράφει όμως, ως προς το σχηματισμό και τα όρια του κάδρου στα πλάνα. Τα πλάνα σε 'πνίγουν' καθώς έχουν ασφυκτικά όρια και αυτό συμβαίνει για να νιώσουμε/καταλάβουμε, τους (κοινωνικούς) περιορισμούς στους οποίους ζουν καθημερινά οι δύο αυτοί χαρακτήρες. Τους περιορισμούς που δεν τους αφήνουν καμία απολύτως ελευθερία έκφρασης και επιλογής. Πιο συγκεκριμένα, οι χαρακτήρες φαίνονται να κινούνται με δυσκολία, με περιορισμό κινήσεων, μέσα στους χώρους του σπιτιού (και όχι μόνο) που τοποθετούνται- ειδικά ο χαρακτήρας του Ali που φαίνεται συνέχεια  "μαγκωμένος".

Είναι σημαντικό να αναφερθεί πως όταν παρουσιάζεται το ζευγάρι, πάντα σε πρώτο πλάνο εμφανίζεται η Emmi, σαν όμηρος του κάδρου, και σε αμέσως επόμενο πλάνο ο Ali, εξίσου μαγκωμένος. Δεν έχουν το περιθώριο να μετακινηθούν έστω κάποια εκατοστά, μονάχα αν βγουν από τα όρια του κάδρο. Δεν έχουν επιλογές. Επίσης, η «διάθεση» και τα χρώματα της φωτογραφίας στο σύνολο της ταινίας, παραμένουν μουντά.
Ο Fassbinder καταφέρνει να συμπτύξει δύο είδη ρατσισμού στην ταινία. Τη ρατσιστική συμπεριφορά απέναντι σε ένα «αταίριαστο» ζευγάρι και τη ρατσιστική αντιμετώπιση ενός αλλοδαπού μετανάστη. Τοποθετώντας ένα «προβληματικό» ζευγάρι σε μία κοινωνία που δεν είναι έτοιμη να δεχτεί τέτοιου είδους αλλαγές, ενεργοποιεί ξενοφοβικές αντιδράσεις και τάσεις κοινωνικού αποκλεισμού.
Θέλει από τους θεατές να δουν πέρα από την ταινία, να δούμε και να συνειδητοποιήσουμε πόσο παράλογο είναι αυτό-οι χαρακτήρες να μην έχουν άλλες (θετικές) επιλογές, να μην έχουν το δικαίωμα να ζήσουν το αυτονόητο, την αγάπη που τους ενώνει.
Μας προτρέπει/προκαλεί να κοιτάξουμε εκεί ακριβώς στη οθόνη, στο κάδρο, αυτά τα δύο πλάσματα που έχουν εγκλωβιστεί μέσα σε ένα απειλητικό και αφιλόξενο περιβάλλον, χωρίς καμία ελπίδα ή παρηγοριά για κάτι το θετικό, για μια οποιαδήποτε αλλαγή προς το καλύτερο.


Παρασκευή Γιουβανάκη


Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017

THE DRIFTLESS AREA/Aδιέξοδοι δρόμοι (2015)

Σκηνοθεσία: Zachary Sluser
Hθοποιοί: Anton Yelchin, Zooey Deschanel, Frank Langella, John Hawkes


Ένα περίεργο, ιδιόρρυθμο δημιούργημα φαντασίας σε σκηνοθεσία Zachary Sluser, κάνει τα αδύνατα δυνατά ώστε να μας τραβήξει την προσοχή αλλά και να μας κρατήσει το κρατήσει το ενδιαφέρον ζωντανό.

Ο Pierre (Anton Yelchin) αφού επέστρεψε στον τόπο που γεννήθηκε και μεγάλωσε μετά το θάνατο των γονιών του, ερωτεύεται παράφορα αλλά και επικίνδυνα ένα μυστηριώδες κορίτσι, τη Stella (Zooey Deschanel). Καθώς η σχέση τους ολοένα και γίνεται πιο βαθιά και ουσιαστική, ο Pierre εμπλέκεται σε μια επικίνδυνη διαμάχη με έναν εγκληματία που βίαια άλλαξε την πορεία της ζωής της Stella. 

Συνήθως οι αλλόκοτες, ανεξάρτητες ταινίες, που τα τελευταία χρόνια έχουν πληθύνει ενώ θα λέγαμε πως έχουν γίνει και τις μόδας, έχουν κάτι να δώσουν στους θεατές εν τέλει. Μια δόση γέλιου (όπως το πολύ πρόσφατο "Swiss Army Man"), έναν προβληματισμό, μια σπίθα ελπίδας, μιαμιση ώρα ψυχαγωγίας, έστω κάτι. Το συγκεκριμένο όμως κινηματογραφικό πείραμα σε αφήνει με την απορία 'τι περιμένω/τι θα πάρω' μέχρι και το τελευταίο του πλάνο.
Παρά το ενδιαφέρον καστ ηθοποιών-ο πρόσφατα αδικοχαμένος Anton Yelchin, η ηθοποιός που πάντα σε μαγνητίζει με το βλέμμα της, Zooey Deschanel και ο αξιόλογος ηθοποιός Frank Langella (η επιλογή του θα σχολιαστεί στη συνέχεια), η υπόθεση της ταινίας δεν εκτυλίσσεται με κανένα απολύτως κινηματογραφικό ενδιαφέρον. 

Παράλληλα, η επιλογή των ηθοποιών δεν φαίνεται να έχει γίνει με ιδιαίτερη φροντίδα και ειδικά η περίπτωση του Frank Langella, που είναι ένας ηθοποιός μιας κινηματογραφικής εμβέλειας και κινηματογραφικού κύρους, εντελώς διαφορετικών από αυτά των "Aδιέξοδων δρόμων". Η εξωτερική εμφάνιση του Langella βγάζει ένα κύρος, κάτι το ιπποτικό, κάτι το σοβαρό, δεν κολλάει να τον βλέπεις να παίζει τον περίεργο ηλικιωμένο που ανάβει φωτιές καθισμένος σε μια πέτρα φορώντας παλιόρουχα. Μονάχα η επιλογή των δύο νεαρών ηθοποιών είναι εύστοχη-ο Anton Yelchin ταίριαζε πάντα σε τέτοιους χαμηλών τόνων, ρόλους, αλλά και θα ταιριάζει για πάντα στο μυαλό μας...

Το "The driftless area" θα παραμείνει ένα κινηματογραφικό πείραμα που κάπου στην ανάμειξη μπερδεύτηκαν οι ουσίες του.

Παρασκευή Γιουβανάκη
Βαθμολογία 1.5/5

Τρίτη, 2 Μαΐου 2017

10+3 λόγοι για να παρακολουθήσετε τη σειρά "Big Little Lies" της ΗΒΟ.



1. Ολοκληρώνεται στο κατάλληλο σημείο, δίχως σεναριακές κοιλιές και σάλτσες.

2. Είναι άκρως εθιστική.

3. Για τις υπέροχες ερμηνείες των πρωταγωνιστών Reese Witherspoon, Nicole Kidman, Shailene Woodley (που' ναι μόλις 26 χρονών και παίζει εκπληκτικά μία μητέρα που μεγαλώνει μόνη της τον 5χρονο γιο της και έχοντας ένα αρκετά σκοτεινό παρελθόν), Alexander Skarsgard (η μεγάλη έκπληξη!), Laura Dern, αλλά και ολόκληρου του καστ.

4. Γιατί σου δίνει τροφή για σκέψη μέσα από την πετυχημένη κοινωνική σάτιρα του σεναρίου, και όχι μόνο αχρείαστη, ωμή βία όπως άλλες επιτυχημένες σειρές της HBO.
5. Γιατί η ιστορία της έχει θάρρος και βλέπει κατάματα τις αντιξοότητες και τις ανωμαλίες που υπάρχουν και παραμένουν καλά κρυμμένες πίσω από τις κοινωνικές βιτρίνες. 

6. Γιατί το να προκαλέσει τους θεατές επίτηδες και δίχως ουσιαστικό λόγο, την αφήνει παγερά αδιάφορη.
7. Eπιτέλους μια σειρά που αποδεικνύει πως είναι δυνατόν να υπάρξουν πραγματική φιλία και υποστήριξη ανάμεσα στις γυναίκες και όχι μόνο ζήλιες ή ίντριγκες.

8. Δεν σε αφήνει στιγμή να αδιαφορήσεις ή έστω να χαλαρώσεις, με τα τρελά παιχνίδια που κάνει το μοντάζ. Ειδικά στο τελευταίο επεισόδιο δεν μπορείς να πάρεις ανάσα από την  αγωνία που' χει χτυπήσει κόκκινο!

9. Γιατί ασχολείται με τόλμη και σοβαρότητα με τα πραγματικά προβλήματα και τις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει μια γυναίκα (επαγγελματίας, μητέρα).
Τα αναγνωρίζει αγνοώντας επιδεικτικά οποιοδήποτε είδος ταμπού και τους δίνει λύσεις.


10. Έχει υπέροχο soundtrack με κομμάτια που έχουν επιλεχτεί πανέξυπνα για την κάθε σκηνή.

11. Γιατί μπορεί να φαίνεται μια καθαρά γυναικεία σειρά αλλά απευθύνεται σε όλους και όλες μέσα από τον ανθρωπισμό που τη χαρακτηρίζει.

12. Γιατί ο μυθοπλαστικός ανθρωπισμός της σε κάνει να ελπίζεις πως υπάρχει ακόμη ανθρωπιά και στον έξω κόσμο, στη σύγχρονη κοινωνία.

13. Γιατί κάποια στιγμή θα αναδειχθεί η καλύτερη σειρά του 2017. Θυμηθείτε με. 


Παρασκευή Γιουβανάκη

Δευτέρα, 17 Απριλίου 2017

Experimenter κριτική ταινίας

Σκηνοθεσία: Michael Almereyda
Ηθοποιοί: Peter Sarsgaard, Winona Ryder

Βρισκόμαστε στο 1961. Ο Στάνλεϊ Μίλγκραμ σχεδιάζει ένα ψυχολογικό πείραμα, κατά το οποίο άνθρωποι νομίζουν ότι προκαλούν ηλεκτροπληξία σε άλλους, σε κάποιο άλλο δωμάτιο, προσπαθώντας να αντιληφθεί την έννοια του Ολοκαυτώματος. Τα αποτελέσματα είναι θεαματικά: το 65 τοις εκατό υπάκουσε στις θανατηφόρες διαταγές. Το πείραμα γίνεται ανάμεσα στο "Δάσκαλο" και τον "Μαθητευόμενο". Στη συνέχεια, πολλοί θα είναι αυτοί που θα τον βαρύνουν με την κατηγορία πως εκμεταλλεύτηκε και πίεσε ψυχολογικά τα άτομα που συμμετείχαν στο πείραμα αυτό αλλά και που θα τον χαρακτηρίσουν ως τέρας. Αυτό όμως δεν τον σταμάτησε, ούτε μείωσε τον αριθμό των πρωτοποριακών του πειραμάτων. 

Το σενάριο και τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Michael Almereyda, όπως και την παραγωγή. Η ταινία στο σύνολο της, θα λέγαμε πως αποτελεί μια προσπάθεια αποκατάστασης του ονόματός του Στάνλεϊ Μίλγκραμ, αφού με το πέρασμα των χρόνων οι κατηγορίες προς το (ευφυέστατο) πρόσωπο του, δεν έχουν πάψει. Πρόσφατα μάλιστα και συγκεκριμένα το 2013, κυκλοφόρησε το βιβλίο "Behind the Shock Machine: The Untold Story of the Notorious Milgram Psychology Experiments", διόλου κολακευτικό για τον ίδιο, υπογεγραμμένο από την Gina Perry.
Σε άλλα λόγια, η περίπτωση Milgram αποτελεί ξεκάθαρο παράδειγμα πως η κοινωνία ήταν, και παραμένει, απροετοίμαστη, η μάλλον καλύτερα, αρνείται, να δεχτεί και να αντιμετωπίσει ορισμένες πικρές κυρίως, αλήθειες.
Ο Peter Sarsgaard που υποδύεται τον αμφιλεγόμενο επιστήμονα είναι απλά εξαιρετικός. Η ερμηνεία του μεστή και έξυπνη, ενώ ο ίδιος κινείται διακριτικά αλλά όχι απαρατήρητα στο χώρο. Κοιτάζει κατάματα τους θεατές με θάρρος καθώς μας αναλύει το σκεπτικό "του". Δίπλα του, εξίσου διακριτική αλλά όχι απαρατήρητη, στέκεται η Winona Ryder ως η σεναριακή του γυναίκα. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που τη ξαναβλέπουμε σε κινηματογραφική ταινία σε σημαντικό ρόλο (έχοντας μεσολαβήσει εν τω μεταξύ και το τηλεοπτικό Stranger Things) και όχι σε συμπληρωματικές εμφανίσεις, όπως π.χ. στα "Black Swan" & "The iceman". 

Το "Experimenter"  είναι ένα άκρως αξιόλογο και ενδιαφέρον φιλμ που δυστυχώς δεν βρήκε το δρόμο για τις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες. Aξίζει όμως πραγματικά την προσοχή και τον προβληματισμό μας.

Υ.Γ. "Life can only be understood backwards, but it must be read forwards."

Παρασκευή Γιουβανάκη
Βαθμολογία 3.5/5
*αναδημοσίευση από http://www.moveitmag.gr/


Πέμπτη, 6 Απριλίου 2017

Η πόλη της σιωπής (Interlude City of a Dead Woman), κριτική ταινίας

Σκηνοθεσία/Σενάριο: Αντζελα Ισμάηλος
Ηθοποιοί: Άντζελα Ισμαήλος, Σον Μπένσον, Σάρα Μάιλς, Έριχ Γουάιλντπρετ, Μπέρναρντ Χιλ, Ρούλα Πατεράκη, Δημήτρης Λιγνάδης, Γιάννης Βόγλης



Στο νησί της Πάτμου ένα χειμώνα διασταυρώνονται οι δρόμοι των τριών πρωταγωνιστών, μιας λυρικής τραγουδίστριας της όπερας, ενός καθολικού ιερέα κι ενός Ισπανού ταυρομάχου. Η Δάφνη, μια μυστηριώδης γυναίκα, έχει επιλέξει να ζει απομονωμένη, ως προσωπική κάθαρση και αυτοτιμωρία.

Δύο εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους άντρες, ο Θεόντορικ και ο Εστέμπαν, θα βρεθούν στο νησί αναζητώντας τις δικές τους απαντήσεις στα θέματα που τους απασχολούν. Όταν τα μονοπάτια των δύο αντρών διασταυρώνονται τυχαία με της Δάφνης, ξυπνούν πρωτόγνωρα και ανεξέλεγκτα συναισθήματα, οδηγώντας σε ακόμα μεγαλύτερες αλήθειες από εκείνες που προσδοκούσαν να βρουν.

Μια απόλυτη σιγή περικυκλώνει την “Πόλη της Σιωπής” που πηγάζει από τον εσωτερικό κόσμο της Δάφνης μετά την απόφαση της να απομονωθεί. 
Τίποτα μέσα στο φιλμ δεν πρόκειται να διαταράξει αυτήν την υπόκωφη σιωπή γεμάτη ένταση, σύμφωνα με τις σκηνοθετικές-σεναριακές επιλογές της Ισμαήλος, που τοποθετεί την ηρωίδα της στο επίκεντρο όλων και μας αφηγείται την ιστορία της δίχως να βιάζεται ιδιαίτερα. Η κινηματογραφίστρια τοποθετεί τους ήρωες της πολύ κοντά στη κάμερα της άρα πολύ κοντά και σε εμάς τους θεατές. Τους συμπεριφέρεται με συμπάθεια και τους αντιμετωπίζει με συμπόνια-τη δε εύθραυστη μα συνάμα δυναμική ηρωίδα της (την υποδύεται η ίδια η Ισμαήλος), φαίνεται να την προσέχει ιδιαίτερα δίνοντας της τον κατάλληλο χωροχρόνο για να εκφραστεί αλλά και να μας βοηθήσει να την καταλάβουμε (όχι όμως να τη λυπηθούμε) όσο το δυνατό καλύτερα. Ακολουθώντας πιστά τον τίτλο που δίνει στο δημιούργημά  της («Η πόλη της σιωπής») η κάμερα της παραμένει σιωπηλή και αφήνει τους χαρακτήρες της να ανακαλύψουν και να ανακαλυφθούν.

Αξίζει να αναφερθεί πως αυτό δεν είναι το πρώτο έργο της Άντζελα Ισμαήλος αλλά έχει σκηνοθετήσει επίσης το ντοκιμαντέρ «Μεγάλοι Σκηνοθέτες» (στα αγγλικά "Great Directors") που προβλήθηκε μεταξύ άλλων και στο φεστιβάλ Καννών και Βενετίας. Στο φιλμ συμμετείχαν πρωτοπόροι του παγκόσμιου κινηματογράφου όπως οι David Lynch, Bernardo Bertolucci, Todd Haynes, Richard Linklater, Ken Loach, Agnes Varda,  Stephen Frears.

Η "Πόλη της Σιωπής" σας προσκαλεί να χαθείτε στη σιωπή της. 
Επιτρέψτε της να το κάνει.

Βαθμολογία 2.5/5
Παρασκευή Γιουβανάκη