Τρίτη 8 Δεκεμβρίου 2015

Carol κριτική ταινίας

Σκηνοθεσία: Todd Haynes
Ηθοποιοί: Rooney Mara, Cate Blanchett, Sarah Paulson, Kyle Chandler

Πολλά μέχρι τώρα έχουν γραφτεί για το νέο δημιούργημα του Todd Haynes, σκηνοθέτης που επιστρέφει πίσω από την κινηματογραφική κάμερα, οχτώ χρόνια μετά το τελευταίο του "I'm not There" (όπου πρωταγωνιστεί και πάλι η Cate Blanchett).
Το νέο κινηματογραφικό δημιούργημα του Haynes έχει τίτλο "Carol" και βασίζεται στο μυθιστόρημα  "The Price of Salt" της Πατρίσια Χάισμιθ.
Μια ταινία που απέσπασε διθυραμβικές κριτικές όπου και αν προβλήθηκε και όχι άδικα. Πρόσφατα, η Ένωση Κριτικών της Νέας Υόρκης της έδωσε την πρώτη θέση στη λίστα με τις καλύτερες ταινίες του 2015.

Πρωταγωνιστής της ιστορίας, εκτός από τις δύο γυναικείες παρουσίες, είναι και ο απαγορευμένος, "ανήθικος" έρωτας.
Η Κάρολ Άιρντ  είναι μία γοητευτική γυναίκα παγιδευμένη σε έναν αποτυχημένο, δυστυχισμένο γάμο. Όταν γνωρίζει την Τερέζ Μπέλιβετ, μια νεαρή κοπέλα που εργάζεται σε ένα πολυκατάστημα του Μανχάταν και ονειρεύεται μια πιο συναρπαστική ζωή, η σχέση τους γρήγορα εξελίσσεται από αθώα φιλία σε κάτι πιο βαθύ και περίπλοκο. Η σχέση τους όμως αποκαλύπτεται και ο σύζυγος της Κάρολ αντεπιτίθεται αμφισβητώντας την ικανότητά της ως μητέρας. Και καθώς η Κάρολ και η Τερέζ κάνουν την απόδρασή τους, αφήνοντας πίσω τη ζωή τους, μία αντιπαράθεση θα δοκιμάσει την εικόνα των δύο γυναικών για τις ίδιες, καθώς και την αφοσίωσή τους.
Βρισκόμαστε στην ονειρική Νέα Υόρκη της δεκαετίας του '50. Στοιχείο που δεν χρειαζόταν να το διαβάσουμε από την υπόθεση καθώς γίνεται αμέσως αντιληπτό από την καταπληκτική φωτογραφία του Edward Lachman (όνομα που πρέπει οπωσδήποτε να συγκρατήσουμε), ο οποίος όχι απλά "φώτισε" την ταινία με νοσταλγία και έρωτα μέσα από φιλμ 16mm, αλλά έδωσε βάθος στον χαρακτήρα της και θεμελίωσε το μοναδικό, προσωπικό της στυλ.
Γλυκοί φωτισμοί σε συνδυασμό με τις νοσταλγικές νότες του soundtrack δια χειρός Carter Burwell, μας προκαλούν να ζήσουμε και εμείς την απαγορευμένη ερωτική ιστορία των δύο γυναικών.


Στο "Carol" του Todd Haynes μεγάλο ρόλο παίζει η γλώσσα του σώματος. Ο σκηνοθέτης κινηματογραφεί τα βλέμματα και τα πρόσωπα μέσα από αισθησιακά και ρομαντικά κοντινά πλάνα που σε φέρνουν σε απόσταση αναπνοής από τον χαρακτήρα, καθώς τα παρακολουθεί χαμένα και εγκλωβισμένα όπως είναι σε έναν κόσμο όπου η πραγματοποίηση των επιθυμιών τους φαντάζει άθλος. Η κάμερα του μπορεί να βρίσκεται τόσο κοντά στις ηρωίδες αλλά είναι πάντα διακριτική.
Η μία και μοναδική ερωτική σκηνή είναι συγκλονιστική. Διαρκεί ελάχιστα λεπτά αλλά σου μεταφέρει τα πάντα. Κινηματογραφείται διακριτικά αλλά τόσο παθιασμένα, ποτέ όμως ηδονοβλεπτικά. Μπορεί κάλλιστα να θεωρηθεί η καλύτερη ερωτική σκηνή της χρονιάς αυτής, αλλά και των τελευταίων χρόνων.


Βλέμματα γεμάτα ταραχή, την ταραχή που νιώθεις όταν σε αγγίζει είτε εσκεμμένα είτε κατά λάθος το άτομο για το οποίο αδυνατείς να αρθρώσεις σωστά μια πρόταση-το βλέμμα της Rooney Mara-Τερέζ, όταν την αγγίζει απαλά στον ώμο καληνυχτίζοντας την η Κάρολ, το νιώθεις, σε αγγίζει απαλά αλλά και σε τρυπάει κατευθείαν στην καρδιά.

H ταραχή αυτή δεν θα ήταν τόσο αισθητή αν οι ερμηνείες των πρωταγωνιστριών δεν ήταν τόσο υπέροχες. Οι δύο γυναίκες ηθοποιοί γίνονται ένα με τους ρόλους τους. Η Rooney Mara δεν σταματάει στιγμή να είναι η νεαρή Τερέζ που παγιδεύτηκε και παρασύρεται στα ερωτικά δίχτυα μιας έμπειρης Κάρολ. Το βλέμμα της πάντα ορθάνοιχτο γεμάτο παιδική αφέλεια, άλλοτε βουρκωμένο, αλλά πάντα ερωτευμένο και ειλικρινές. Όσον αφορά την κυρία Cate Blanchett, ναι πολύ πιθανόν να είναι μία από τις νικήτριες στα φετινά βραβεία της Ακαδημίας.

Η τελευταία σκηνή είναι το κερασάκι στην υπέροχη τούρτα που σερβίρει το "Carol". Μια σκηνή που ενώ είναι ήσυχη από θορύβους, είναι γεμάτη ταραχή, "ακούγεται" μονάχα, δίχως ηχητικούς παλμούς όμως, η τρεμάμενη καρδιά της ηρωίδας.
Το κλείσιμο της έρχεται στο καταλληλότερο σημείο.

Μια ταινία που σε προτρέπει να ζήσεις τον έρωτα. Eρωτευτείτε μαζί με την "Carol".

Βαθμολογία 5/5
Παρασκευή Γιουβανάκη

Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 2015

El boton de nacar / The Pearl Button κριτική ταινίας

Σκηνοθεσία: Patricio Guzman   

"Το νερό έχει μνήμη, μα έχει και φωνή."
H πρόταση που χαρακτηρίζει το νέο δημιούργημα του άκρως ενδιαφέροντα ντοκιμαντερίστα Patricio Guzman, τον οποίο αρκετοί γνωρίσαμε μέσα από το τελευταίο του "Νοσταλγώντας το Φως".
Ο λόγος γίνεται για το, με αινιγματικό τίτλο, "The Pearl Button", ένα ντοκιμαντέρ που πραγματοποίησε την παγκόσμια πρεμιέρα του στο φετινό Φεστιβάλ Βερολίνου όπου τιμήθηκε με την Αργυρή Άρκτο Σεναρίου και το Βραβείο Οικουμενικής Επιτροπής. 

Το νερό είναι το μεγαλύτερο σύνορο της Χιλής και ταυτόχρονα κρύβει το μυστικό δύο κουμπιών που βρέθηκαν στο βάθος του ωκεανού. Στην τεράστια ακτογραμμή της Χιλής συναντά κανείς ηφαίστεια, βουνά και παγετώνες. Μέσα στο νερό βρίσκονται παγιδευμένες οι φωνές των ντόπιων ιθαγενών από περασμένους αιώνες, των ναυτικών που κατέφθασαν από την Αγγλία, μα και των πολιτικών κρατουμένων των σύγχρονων καθεστώτων. 

Η θάλασσα, το απέραντο νεκροταφείο χαμένων ψυχών, έχει πολλά να μας πει, αρκεί να καθίσουμε να την ακούσουμε. Μια αντίστοιχη απόπειρα πραγματοποιείται από τον Patricio Guzman. 
Μεταξύ εκθαμβωτικών πλάνων της Μάνας Γης και εικόνων της τραγικής Ιστορίας, ο σκηνοθέτης συνδυάζει εύστοχα ένα από τα κυριότερα στοιχεία της φύσης, το νερό, με ένα από τα μαύρα κομμάτια της ανθρώπινης Ιστορίας ενώ παράλληλα μιλά για τη σχέση του ανθρώπου με το υγρό στοιχείο και την αλληλεπίδρασης αυτής.

Ανατριχιαστικές, πόνος ψυχής μαρτυρίες έρχονται στο προσκήνιο, από πονεμένα, ταλαιπωρημένα πρόσωπα. Οι εξομολογήσεις αυτές μαρτυρούν την απανθρωπιά και την τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης. Είναι η μιλιά των ελάχιστων προσωπικοτήτων που επιβίωσαν και απέμειναν από τις πρωτόγονες φυλές που κατοικούσαν σε εκείνες τις περιοχές πριν την απειλητική εμφάνιση του δυτικού, ευρωπαικού "πολιτισμού", προβληματίζουν και το λιγότερο, συγκινούν.
Η πιο ευφάνταστη πτυχή του έργου είναι η απεικόνιση νεαρών που δημιουργούν έναν τεράστιο χειροποίητο χάρτη της χώρας καθώς ακούγεται από την αφηγητή (ο ίδιος ο Guzman) σχολιασμός πάνω στο ασυνήθιστο γεωγραφικό μέγεθος της Χιλής.

Μειονέκτημα ωστόσο μπορεί να θεωρηθεί στα μάτια ορισμένων θεατών ο συνδυασμός του υγρού στοιχείου με το ιστορικό κομμάτι καθώς μοιάζει να μπερδεύει τις θεματικές και τον σκοπό δημιουργίας του έργου.

Βαθμολογία 3.5/5
Παρασκευή Γιουβανάκη

Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2015

Dheepan κριτική ταινίας

Σκηνοθεσία: Jacques Audiard
Ηθοποιοί:  Jesuthasan Antonythasan, Kalieaswari Srinivasan, Claudine Vinasithamby


Με μια μικρή αναδρομή στο μέχρι τώρα δημιουργικό έργο του Jacques Audiard θυμόμαστε πως στο κινηματογραφικό αυτό σύμπαν, πρωταγωνιστές είναι ήρωες που καλούνται, κάτω από αντίξοες συνθήκες και μετά από ένα τραυματικό για αυτούς γεγονός, να επανενταχθούν με κάθε δυνατό τρόπο, σε όλους του τομείς της ανθρώπινης, σκληρής, κοινωνίας. Θυμηθείτε μονάχα την Marion Cotillard στο συγκλονιστικό "Rust and Bones" (2012).
Έτσι και εδώ, ο "Dheepan" , ή αλλιώς ο φετινός Χρυσός Φοίνικας, μας παρουσιάζει τη διαδρομή του από τη Σρι Λάνκα σε μια περιοχή λίγο έξω από την "Πόλη του Φωτός", από την Ανατολή στη Δύση, από την Ανατολή, στην ανάπτυξη και τον "πολιτισμό".

Για να αποδράσουν από τον εμφύλιο πόλεμο στη Σρι Λάνκα, ένας πρώην στρατιώτης των Τίγρεων του Ταμίλ, μια νεαρή γυναίκα κι ένα κορίτσι, παριστάνουν την οικογένεια. Καταλήγουν λίγο έξω από το Παρίσι. Πρέπει να χτίσουν μια νέα ζωή μαζί, παρόλο που είναι παντελώς άγνωστοι μεταξύ τους.

Μια Ευρώπη-παράδεισος, στα μάτια των "ξένων". Ώσπου να ζήσουν στο πετσί τους την πραγματικότητα και να βιώσουν την απόλυτη απομυθοποίηση. Μέσα από μια σκηνοθετική ματιά, το λιγότερο στιβαρή-έτσι ακριβώς όπως μας έχει συνηθίσει δηλαδή, τοποθετούνται οι τρεις άγνωστοι μεταξύ τους, χαρακτήρες, σε ένα παντελώς άγνωστο σύμπαν, με την ελπίδα να νιώσουν επιτέλους αυτήν την πολυαναμενόμενη "ευτυχία". Και εδώ είναι που για ακόμη μια φορά, αυτός ο σκηνοθέτης δεν μασάει τα κινηματογραφικά του λόγια και με όπλο τον απόλυτο ρεαλισμό, παρουσιάζει τα πραγματικά, κακώς κείμενα της πολιτισμένης Ευρώπης του σήμερα.
Ο σκηνοθέτης όμως έχει και ένα ακόμη όπλο. Το πρωταγωνιστικό τρίο. Τα υποκριτικά πρόσωπα που πλαισιώνουν την "οικογένεια", ο Dheepan, η Yalini  και η μικρή Illayaal, δίνουν τρεις, απόλυτα ρεαλιστικές ερμηνείες. Ερμηνείες που εξαρτώνται η μία από την άλλη και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Πέρα από τα παραπάνω που σχηματίζουν τον δυναμισμό του φιλμικού κειμένου, εντοπίζεται και ένας αδύναμος κρίκος στο κομμάτι της συγγραφής του σεναρίου. Γεγονότα που πυροδοτούν την εξέλιξη της πλοκής, "φεύγουν" και δεν εμφανίζονται ξανά, ενώ η τελική σεκάνς, ειρωνική μεν αλλά μοιάζει με "σίγουρο χαρτί" και δεν καταφέρνει να δημιουργήσει τους απαιτούμενους προβληματισμούς.

Παραμένει όμως μια ταινία επίκαιρη όσο ποτέ, με βαθιά επίγνωση του θέματος που αγγίζει και με σοβαρό πολιτικό σκεπτικό.

Παρασκευή Γιουβανάκη
Βαθμολογία 3/5

Τρίτη 24 Νοεμβρίου 2015

Chevalier κριτική ταινίας

Από τις πιο αναμενόμενες ταινίες της χρονιάς, βραβεύτηκε ως καλύτερη ταινία στο πρόσφατο Φεστιβάλ του Λονδίνου, πραγματοποίησε την πανελλήνια πρεμιέρα της την Τρίτη 10 Νοεμβρίου στα πλαίσια του 56ου Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης με την παρουσία των συντελεστών. Ο λόγος γίνεται για το "Chevalier" σε σκηνοθεσία Αθηνάς Ραχήλ Τσαγκάρη.

Έξι άντρες. Ένα σκάφος. Μία απόστολή. Ποιος θα είναι ο καλύτερος στα πάντα?
Η Αθηνά Ραχήλ Τσαγκάρη στήνει ένα παιχνίδι που συμβαδίζει με την ανοησία, πράγμα αναμενόμενο όταν η εξουσία ξεπερνά κατά πολύ την οριοθετημένη περιοχή. Μέσα από τις σκηνοθετικές της ικανότητες γεμάτες στοργή για τους χαρακτήρες του σεναρίου, καταφέρνει να δέσει μια ομάδα ηθοποιών και έναν αγαπημένο σε πάρα πολύ κόσμο, σούπερ σταρ, και να τους κάνει μια ομάδα, μια γροθιά. Η ομάδα αυτή αποτελείται από τους Γιώργο Κέντρο, Γιώργο Πυρπασόπουλο, Βαγγέλη Μουρίκη, Πάνο Κορώνη, Μάκη Παπαδημητρίου και Σάκη Ρουβά. Έξι διαφορετικές παρουσίες τόσο στην μυθοπλασία όσο και στην πραγματικότητα (πόσο οξύμωρο φαίνεται να βλέπεις τον γνωστό pop τραγουδιστή μαζί με τον κινηματογραφικό ηθοποιό Μουρίκη?)
Και όμως, δεν ξενίζει διόλου αυτό το σχήμα καθώς παρακολουθείς τις σκηνές και καθώς έχει καταφέρει η σκηνοθέτιδα να τους κάνει ένα. Οι έξι άντρες, αφήνονται στα χέρια της, χάνουν τον έλεγχο για τις απαιτήσεις του πολυπόθητου "δαχτυλιδιού", δίχως κανέναν δισταγμό φτάνουν και ξεπερνούν τα όρια τους.

Η σκηνοθέτιδα μαζί με το κοφτερό γραφικό χαρακτήρα του σεναριογράφο Ευθύμη Φιλίππου ("Κυνόδοντας", "Αστακός") πανέξυπνα και χωρίς να προσβάλουν, θίγουν την κατάντια της ανδρικής ανασφάλειας αλλά και της ανόητης επιθυμίας του να είσαι "ο καλύτερος γενικότερα". Ξεμπροστιάζουν έναν έναν τους έξι κεντρικούς ήρωες της ιστορίας μέσα από τις ανθρώπινες αδυναμίες τους και τις διαδικασίες που καλούνται να ξεπεράσουν.

Το χιούμορ είναι το όπλο  τους, ο βασικός πυρήνας των δύο κινηματογραφιστών που ένωσαν τις δυνάμεις τους για να στήσουν ένα ιδιαίτερο και συνάμα απειλητικό παιχνίδι με έπαθλο ένα δαχτυλίδι, το "Chevalier". H σκηνοθέτιδα πρόσφατα δήλωσε πως το χιούμορ είναι βασικό κομμάτι της ζωής της (όπως και πολλών από εμάς), κάτι που περνάει αβίαστα στα πλάνα της. Το χιούμορ του "Chevalier" είναι αυτό που κάνει τον θεατή να το ερωτευτεί. Άλλοτε προκλητικό και άλλοτε αθώο, όμως πάντα επιτυχημένο και γοητευτικό.

Αναμφισβήτητα μια από τις ευφυέστερες και απολαυστικότερες ταινίες των τελευταίων χρόνων.

Bαθμολογία: 4/5
Παρασκευή Γιουβανάκη

Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2015

Son of Saul / Saul fia κριτική ταινίας

Σκηνοθεσία: Laszlo Nemes
Ηθοποιοί: Geza Rohrig, Levente Molnar, Urs Rechn, Jerzy Walczak, Sandor Zsoter, Marcin Czarnik

Βροντερό παράδειγμα πως μια ταινία, γυρισμένη λιτά και με απλότητα, μπορεί να καταφέρει να μεταδώσει πολλά στο θεατή, από ότι οι ωραιοποιήσεις των διάφορων ειδικών εφέ αλλά και πως μια ταινία μπορεί να σε βάλει για τα καλά στον κόσμο της και να ζήσεις στο πετσί σου αυτό που ζει ο ήρωας της. Αυτά τα στοιχεία βαστούν γερά τα θεμέλια του επιβλητικού δημιουργήματος του πρωτοεμφανιζόμενου (!) Laszlo Nemes, που κέρδισε, εκτός από τις καρδιές μας, το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής του Φεστιβάλ Καννών (ενώ πολλοί τον ήθελαν και για Χρυσό Φοίνικα) και την υποψηφιότητα για Όσκαρ Ξενόγλωσσης ταινίας.
Οκτώβριος 1944, Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Ο Saul Auslonder είναι Ούγγρος, μέλος της Sonderkommando, της ομάδας των Εβραίων κρατουμένων η οποία έχει απομονωθεί από το στρατόπεδο και είναι αναγκασμένη να βοηθά τους Ναζί στον μηχανισμό των μεγάλης κλίμακας εκτελέσεων. Ενώ δουλεύει σε ένα από τα κρεματόρια ο Σαούλ ανακαλύπτει το πτώμα ενός αγοριού το οποίο θεωρεί ότι είναι παιδί του. Ενώ η Sonderkommando σχεδιάζει εξέγερση, ο Σαούλ αποφασίζει να φέρει εις πέρας μια αδύνατη αποστολή: να σώσει το σώμα του παιδιού από τις φλόγες, να βρει ένα Ραββίνο να απαγγείλει την νεκρώσιμη ακολουθία (Kaddish) και να θάψει το αγόρι όπως πρέπει.

Oι προθέσεις της σκηνοθεσίας φανερώνονται από το πρώτο κιόλας πλάνο. Τετράγωνο κάδρο, κοντινό πλάνο στον κεντρικό ήρωα που έχει στη πλάτη του ένα κόκκινο Χ. Έτσι συνεχίζει η πορεία της εικονοθεσίας. Η κάμερα βαστιέται γερά στο χέρι ενώ ακολουθεί πιστά το κάθε βήμα της προσπάθειας του ήρωα και ως επί το πλείστον βρίσκεται πίσω από τους ώμους του.
Η αρμονία της σκηνοθετικής ματιάς δεν αφήνει περιθώρια ενόχλησης στα μάτια του θεατή για τη συνεχόμενη αλλά και νευρική όπως ακριβώς και ο εσωτερικός κόσμος του χαρακτήρα, κίνηση της κάμερας. 

Τα κλειστοφοβικά πλάνα με τα οποία επιλέγει να πορευτεί η σκηνοθεσία είναι ένα μονοπάτι διόλου τυχαίο. Μονάχα με αυτόν τον τρόπο γίνεσαι ένα με τον σεναριακό χαρακτήρα και τον κόσμο του. Ο Σαούλ, βρίσκεται παγιδευμένος μέσα σε έναν απερίγραπτα φρικαλέο κόσμο που αποδεικνύει πως η κόλαση έχει πρόσωπα. Πολλά πρόσωπα.
Όπου στην κυριολεξία πατάς επί πτωμάτων, όπου το ανθρώπινο σώμα καμία σημασία δεν έχει-είναι ένα περιττό, απωθητικό αντικείμενο που το στοιβάζεις σε γωνίες και το ρίχνεις σε χαντάκια. Αυτή τη "δουλεία" καλείται να κάνει και ο Σαούλ. Να μαζεύει τα πτώματα, "κομμάτια" όπως τα αποκαλούν μεταξύ τους, από τη μέση ώστε να μην ενοχλούν. Και ενώ ζει υπό αυτές τις απάνθρωπες συνθήκες, δεν έχει χάσει τη δική του ευαισθησία, την ευαισθησία που κάθε άνθρωπος πρέπει να έχει, και προσπαθεί με κάθε κόστος να κάνει κάτι το, αν μη τι άλλο, ανθρώπινο. 
Χάρις την ανθρωπιά και το θάρρος του, μας κάνει να πιστεύουμε πως υπάρχει ακόμη ελπίδα.

Ο Σαούλ παίρνει σάρκα και οστά από τον Giza Rοhrig, ο οποίος στην πραγματικότητα δεν είναι ηθοποιός, αλλά Ούγγρος συγγραφέας και ποιητής(!). Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως η ερμηνεία του τον τοποθετεί ισάξιο στη σειρά με τους βετεράνους ηθοποιούς. Μια ερμηνεία τόσο ώριμη, τόσο επαγγελματική.
Ο "Γιος του Σαούλ" είναι μια δυνατή, αβίαστα αληθινή ταινία. 

Βαθμολογία: 4.5/5
Παρασκευή Γιουβανάκη