Σκηνοθεσία/Σενάριο: David O. Russell
Ηθοποιοί: Jennifer Lawrence, Dascha Polanco, Bradley Cooper, Robert De Niro, Elisabeth Röhm
Μετά τον οσκαρικό «Οδηγό Αισιοδοξίας» και τον βραβευμένο με 3 Χρυσές Σφαίρες «Οδηγό Διαπλοκής», το πλέον συνεργατικό δίδυμο σκηνοθέτη-ηθοποιού, David O. Russell-Jennifer Lawrence, επιστρέφει πιστό στο ετήσιο ραντεβού του, με το"Joy", με ταπεινό σκοπό να αποδείξει για ακόμη μια φορά πως η νεαρή Lawrence, είναι όλα τα (υποκριτικά) λεφτά!
Εμπνευσμένο από την ζωή και την ραγδαία εξέλιξη της εφευρέτη και επιχειρηματία, Τζόι Μαγκάνο, το «Joy» ακολουθεί την εκκεντρική πορεία μιας σκληρά εργαζόμενης αλλά μισο-διαλυμένης οικογένειας και του νεαρού κοριτσιού που με το σπαθί της γίνεται τελικά η λαμπερή ηγέτης τους. Με δίψα για δημιουργία αλλά και την πίεση να φροντίσει τους γύρω της, η Τζόι βιώνει την προδοσία, τη δολιότητα, την απώλεια της αθωότητας και τα τραύματα που αφήνει πίσω η αγάπη, ενώ βρίσκει την δύναμη και την πίστη στον εαυτό της για να ακολουθήσει τα καταπιεσμένα όνειρά της. Το αποτέλεσμα είναι μια συναισθηματική, βαθιά ανθρώπινη κωμωδία για την ζωή μιας γυναίκας που αντιμετωπίζει τον αμείλικτο κόσμο του εμπορίου, το χάος της οικογένειας και τα μυστήρια της δημιουργίας, βρίσκοντας στην πορεία μια ανεξάντλητη πηγή χαράς.
Δίχως υπερβολές, όλη η ταινία είναι η ηθοποιός που κλήθηκε να υποδυθεί τον κεντρικό χαρακτήρα, την Joy. Kαι αυτή είναι η Jennifer Lawrence, η οποία στηρίζει γερά στις υποκριτικές της πλάτες έναν αρκετά απαιτητικό ρόλο ο οποίος εκτός των άλλων, φθάνει να έχει τα διπλάσια χρόνια της! Η ηθοποιός δείχνει να σέβεται και να αγαπά την ηρωίδα της και με όπλο το τελείως ώριμο σκεπτικό της μπαίνει για τα καλά στη ζωή της Joy και στην προβληματική οικογένεια που την ακολουθεί.
"Είναι κάτι που έχω ξαναδεί" ενδέχεται να σκεφτεί κάποιος ή κάποια θεατής. Και ναι, ούτε καν η ίδια η ταινία δεν προσπαθεί να πρωτοτυπήσει. Αυτό που σε μαγνητίζει και σε μαγεύει όμως στην περίπτωση του "Joy" είναι η αστείρευτη αισιοδοξία και ελπίδα που μεγαλώνουν σιγά σιγά μετά το τέλος της κάθε σκηνής, παρά τα αμέτρητα εμπόδια που (φυσικά) συναντάει η πρωταγωνίστρια-Joy. Παράλληλα, είναι αναγκαίο να προστεθεί και η αληθοφάνεια που συνοδεύει την ακολουθία των γεγονότων καθώς το σενάριο πατάει γερά στην πραγματική έννοια της επιτυχίας:
Για να αγγίξεις την απόλυτη επιτυχία πρέπει να σου βγει η πίστη. Και πόσο μάλλον όταν ανήκεις στο γυναικείο φύλο.
Παρασκευή Γιουβανάκη
Βαθμολογία 3/5
Σκηνοθεσία/Σενάριο: Yury Bykov
Ηθοποιοί: Artyom Bystrov, Natalya Surkova, Yuriy Tsurilo, Sergei Artsybashev, Boris Nevzorov, Dariya Moroz, Nina Antyukhova, Pyotr Barancheev, Nikolay Bendera
Ο σκηνοθέτης Yury Bykov, που πλέον θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Ρώσους κινηματογραφιστές, με όπλο τον ρεαλισμό και εχθρό τον δισταγμό και τον συμβιβασμό, βιντεοσκοπεί την σύγχρονη Ρωσία, η οποία καμία διαφορά δεν έχει από τις υπόλοιπες "πολιτισμένες" Ευρωπαικές αλλά και παγκόσμιες χώρες. Μετά το ανεπανάληπτο "Leviathan"-γροθιά στη σημερινή απανθρωπιά, έρχεται ο " Ηλίθιος", ίσως όχι με την ίδια δυναμική, να μας φέρει αντιμέτωπους με την καθημερινότητα μας αλλά και με τον ίδιο μας τον εαυτό.
Ένας υδραυλικός, ο αθώος και ιδεαλιστής Ντίμα αφιερώνει τον ελεύθερο χρόνο του μελετώντας για να γίνει μηχανικός. Ένα βράδυ πηγαίνοντας σε μια εργατική πολυκατοικία για μια διαρροή αντιλαμβάνεται ότι το πολυώροφο κτίριο όπου στοιβάζονται δεκάδες οικογένειες πρέπει να εκκενωθεί γιατί υπάρχει άμεσος κίνδυνος να καταρρεύσει. Τρέχει να ειδοποιήσει τη δήμαρχο και τις δημοτικές αρχές, όμως καταλαβαίνει ότι τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται. Ο Ντίμα περνάει όλη τη νύχτα κυνηγώντας τους διεφθαρμένους τοπικούς αξιωματούχους σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να σώσει εκείνους που η καλή κοινωνία έχει αποφασίσει να ξεχάσει.
Φυσικά, ο τίτλος έχει ειρωνικό χαρακτήρα. Ο πρωταγωνιστής παλεύει για το κοινωνικό καλό. Τοποθετεί το κοινό καλό σε ανώτερο επίπεδο από αυτό που βρίσκεται το ατομικό. Προσπαθεί με νύχια και δόντια, γεμάτος τόλμη, να σώσει 800 ζωντανές ψυχές. Και για αυτό, όπως φαίνεται τη σήμερον ημέρα είναι..ηλίθιος!
Το σκληρό και ανθρωποκεντρικό δημιούργημα του Bykov (έχει αναλάβει και το σενάριο) ενώ δεν εκκρεμεί σε ένταση μοιάζει σε ορισμένα σεναριακά σημεία να κάνει κοιλιά, έρχονται όμως κάποιοι τόσο μα τόσο δυνατοί διάλογοι:
"Δεν καταλαβαίνεις;
Ζούμε και πεθαίνουμε σαν ζώα γιατί δεν νοιαζόμαστε για τον διπλανό μας!"
(κανένας και καμιά που θέλει να θεωρεί τον εαυτό του-της "νοήμον ον" δεν γίνεται να μην σταθεί σε αυτή την πρόταση για τουλάχιστον λίγα λεπτά!)
και σε κάνουν να προσπεράσεις αυτό το μειονέκτημα αμέσως. Ώσπου στο τέλος και της τρίτης πράξης αναρωτιέσαι: "Άραγε άξιζε ο τόσος κόπος του "Ηλίθιου";"
Ένα έργο-γνήσιο ηθικό δίδαγμα. Στην σημερινή "ανθρώπινη" κοινωνία όταν κάνεις το ανθρώπινης φύσεως σωστό, ανταμείβεσαι και με το παραπάνω...
Βαθμολογία 3.5/5
Παρασκευή Γιουβανάκη
Στην 28η Απονομή των Βραβείων της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας που πραγματοποιήθηκε χθες (12/12/2015) στο Βερολίνο, βραβεύτηκε για δεύτερη φορά ο Ιταλός σκηνοθέτης Πάολο Σορεντίνο μετά την "Τέλεια Ομορφιά" του, τόσο για τη σκηνοθεσία όσο και για την Καλύτερη ταινία της (Ευρωπαικής) χρονιάς. Nα σημειώσουμε εδώ πως στην ίδια κατηγορία (ταινίας) βρίσκονταν ταινίες-διαμάντια όπως "Rams"(Hrutar), "The Lobster" και "Μustang"-το βραβείο όμως δόθηκε στη μεγαλοπρεπή "Νιότη".
Ο Σερ Μάικλ Κέιν τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο ερμηνείας του στην ιστορία των ευρωπαϊκών βραβείων-ίσως η φετινή χρονιά των Όσκαρ να είναι δική του.
Διπλή είναι η χαρά για τον "Αστακό"-από τα καλύτερα σημεία της βραδιάς, καθώς βραβεύτηκε για το ευφυέστατο σενάριο (Γιώργος Λάνθιμος και Ευθύμης Φιλίππου) του αλλά και για την καλύτερη σχεδίαση κουστουμιών!
Αναλυτικά τα βραβεία:
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΑΙΝΙΑ:
Νιότη του Πάολο Σορεντίνο
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΩΜΩΔΙΑ:
Eνα Περιστέρι Eκατσε σε Ενα Κλαδί Συλλογιζόμενο την Υπαρξή του του Ρόι Αντερσον
PEOPLE'S CHOICE AWARD: Το Μικρό Νησί του Αλμπέρτο Ροντρίγκες
ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ: Πάολο Σορεντίνο -«Νιότη»
ΕΥΡΩΠΑΙΑ ΗΘΟΠΟΙΟΣ:
Σαρλότ Ράμπλινγκ -«45 Χρόνια»
ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΗΘΟΠΟΙΟΣ: Μάικλ Κέιν -«Νιότη»
ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΓΡΑΦΟΣ: Γιώργος Λάνθιμος και Ευθύμης Φιλίππου-«Αστακός»
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ - ΒΡΑΒΕΙΟ FIPRESCI: Mustang της Ντενίζ Γκαμζέ Εργκιουβέν
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ:
Amy -Ασίφ Καπάντια
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΑΙΝΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ: Song of the Sea του Τομ Μουρ
EΥΡΩΠΑΪΚΗ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΤΑΙΝΙΑ: Picnic του Γεράρδο Χερέρο
CARLO DI PALMA - ΒΡΑΒΕΙΟ ΚΑΛΥΤΕΡΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: Μάρτιν Γκσλάχτ για το «Goodnight Mommy»
ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΜΟΝΤΕΡ: Γιάτσεκ Ντρόσιο για το «Body» από την Πολωνία
EΥΡΩΠΑΙΟΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ: Cat's Eyes για το «The Duke of Burgundy» του Πίτερ Στρίκλαντ
ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:
Σιλβί Ολιβέ για το «The Brand New Testament»
ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ ΚΟΣΤΟΥΜΙΩΝ: Σάρα Μπλένκισοπ για το «The Lobster»
ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ ΗΧΟΥ: Βάσκο Πιμεντέλ και Μιγκέλ Μαρτίνς για το «Arabian Nights - Vols I-III»
Σκηνοθεσία: Todd Haynes
Ηθοποιοί: Rooney Mara, Cate Blanchett, Sarah Paulson, Kyle Chandler
Πολλά μέχρι τώρα έχουν γραφτεί για το νέο δημιούργημα του Todd Haynes, σκηνοθέτης που επιστρέφει πίσω από την κινηματογραφική κάμερα, οχτώ χρόνια μετά το τελευταίο του "I'm not There" (όπου πρωταγωνιστεί και πάλι η Cate Blanchett).
Το νέο κινηματογραφικό δημιούργημα του Haynes έχει τίτλο "Carol" και βασίζεται στο μυθιστόρημα "The Price of Salt" της Πατρίσια Χάισμιθ.
Μια ταινία που απέσπασε διθυραμβικές κριτικές όπου και αν προβλήθηκε και όχι άδικα. Πρόσφατα, η Ένωση Κριτικών της Νέας Υόρκης της έδωσε την πρώτη θέση στη λίστα με τις καλύτερες ταινίες του 2015.
Πρωταγωνιστής της ιστορίας, εκτός από τις δύο γυναικείες παρουσίες, είναι και ο απαγορευμένος, "ανήθικος" έρωτας.
Η Κάρολ Άιρντ είναι μία γοητευτική γυναίκα παγιδευμένη σε έναν αποτυχημένο, δυστυχισμένο γάμο. Όταν γνωρίζει την Τερέζ Μπέλιβετ, μια νεαρή κοπέλα που εργάζεται σε ένα πολυκατάστημα του Μανχάταν και ονειρεύεται μια πιο συναρπαστική ζωή, η σχέση τους γρήγορα εξελίσσεται από αθώα φιλία σε κάτι πιο βαθύ και περίπλοκο. Η σχέση τους όμως αποκαλύπτεται και ο σύζυγος της Κάρολ αντεπιτίθεται αμφισβητώντας την ικανότητά της ως μητέρας. Και καθώς η Κάρολ και η Τερέζ κάνουν την απόδρασή τους, αφήνοντας πίσω τη ζωή τους, μία αντιπαράθεση θα δοκιμάσει την εικόνα των δύο γυναικών για τις ίδιες, καθώς και την αφοσίωσή τους.
Βρισκόμαστε στην ονειρική Νέα Υόρκη της δεκαετίας του '50. Στοιχείο που δεν χρειαζόταν να το διαβάσουμε από την υπόθεση καθώς γίνεται αμέσως αντιληπτό από την καταπληκτική φωτογραφία του Edward Lachman (όνομα που πρέπει οπωσδήποτε να συγκρατήσουμε), ο οποίος όχι απλά "φώτισε" την ταινία με νοσταλγία και έρωτα μέσα από φιλμ 16mm, αλλά έδωσε βάθος στον χαρακτήρα της και θεμελίωσε το μοναδικό, προσωπικό της στυλ.
Γλυκοί φωτισμοί σε συνδυασμό με τις νοσταλγικές νότες του soundtrack δια χειρός Carter Burwell, μας προκαλούν να ζήσουμε και εμείς την απαγορευμένη ερωτική ιστορία των δύο γυναικών.
Στο "Carol" του Todd Haynes μεγάλο ρόλο παίζει η γλώσσα του σώματος. Ο σκηνοθέτης κινηματογραφεί τα βλέμματα και τα πρόσωπα μέσα από αισθησιακά και ρομαντικά κοντινά πλάνα που σε φέρνουν σε απόσταση αναπνοής από τον χαρακτήρα, καθώς τα παρακολουθεί χαμένα και εγκλωβισμένα όπως είναι σε έναν κόσμο όπου η πραγματοποίηση των επιθυμιών τους φαντάζει άθλος. Η κάμερα του μπορεί να βρίσκεται τόσο κοντά στις ηρωίδες αλλά είναι πάντα διακριτική.
Η μία και μοναδική ερωτική σκηνή είναι συγκλονιστική. Διαρκεί ελάχιστα λεπτά αλλά σου μεταφέρει τα πάντα. Κινηματογραφείται διακριτικά αλλά τόσο παθιασμένα, ποτέ όμως ηδονοβλεπτικά. Μπορεί κάλλιστα να θεωρηθεί η καλύτερη ερωτική σκηνή της χρονιάς αυτής, αλλά και των τελευταίων χρόνων.
Βλέμματα γεμάτα ταραχή, την ταραχή που νιώθεις όταν σε αγγίζει είτε εσκεμμένα είτε κατά λάθος το άτομο για το οποίο αδυνατείς να αρθρώσεις σωστά μια πρόταση-το βλέμμα της Rooney Mara-Τερέζ, όταν την αγγίζει απαλά στον ώμο καληνυχτίζοντας την η Κάρολ, το νιώθεις, σε αγγίζει απαλά αλλά και σε τρυπάει κατευθείαν στην καρδιά.
H ταραχή αυτή δεν θα ήταν τόσο αισθητή αν οι ερμηνείες των πρωταγωνιστριών δεν ήταν τόσο υπέροχες. Οι δύο γυναίκες ηθοποιοί γίνονται ένα με τους ρόλους τους. Η Rooney Mara δεν σταματάει στιγμή να είναι η νεαρή Τερέζ που παγιδεύτηκε και παρασύρεται στα ερωτικά δίχτυα μιας έμπειρης Κάρολ. Το βλέμμα της πάντα ορθάνοιχτο γεμάτο παιδική αφέλεια, άλλοτε βουρκωμένο, αλλά πάντα ερωτευμένο και ειλικρινές. Όσον αφορά την κυρία Cate Blanchett, ναι πολύ πιθανόν να είναι μία από τις νικήτριες στα φετινά βραβεία της Ακαδημίας.
Η τελευταία σκηνή είναι το κερασάκι στην υπέροχη τούρτα που σερβίρει το "Carol". Μια σκηνή που ενώ είναι ήσυχη από θορύβους, είναι γεμάτη ταραχή, "ακούγεται" μονάχα, δίχως ηχητικούς παλμούς όμως, η τρεμάμενη καρδιά της ηρωίδας.
Το κλείσιμο της έρχεται στο καταλληλότερο σημείο.
Μια ταινία που σε προτρέπει να ζήσεις τον έρωτα. Eρωτευτείτε μαζί με την "Carol".
Βαθμολογία 5/5
Παρασκευή Γιουβανάκη
Σκηνοθεσία: Patricio Guzman
"Το νερό έχει μνήμη, μα έχει και φωνή."
H πρόταση που χαρακτηρίζει το νέο δημιούργημα του άκρως ενδιαφέροντα ντοκιμαντερίστα Patricio Guzman, τον οποίο αρκετοί γνωρίσαμε μέσα από το τελευταίο του "Νοσταλγώντας το Φως".
Ο λόγος γίνεται για το, με αινιγματικό τίτλο, "The Pearl Button", ένα ντοκιμαντέρ που πραγματοποίησε την παγκόσμια πρεμιέρα του στο φετινό Φεστιβάλ Βερολίνου όπου τιμήθηκε με την Αργυρή Άρκτο Σεναρίου και το Βραβείο Οικουμενικής Επιτροπής.
Το νερό είναι το μεγαλύτερο σύνορο της Χιλής και ταυτόχρονα κρύβει το μυστικό δύο κουμπιών που βρέθηκαν στο βάθος του ωκεανού. Στην τεράστια ακτογραμμή της Χιλής συναντά κανείς ηφαίστεια, βουνά και παγετώνες. Μέσα στο νερό βρίσκονται παγιδευμένες οι φωνές των ντόπιων ιθαγενών από περασμένους αιώνες, των ναυτικών που κατέφθασαν από την Αγγλία, μα και των πολιτικών κρατουμένων των σύγχρονων καθεστώτων.
Η θάλασσα, το απέραντο νεκροταφείο χαμένων ψυχών, έχει πολλά να μας πει, αρκεί να καθίσουμε να την ακούσουμε. Μια αντίστοιχη απόπειρα πραγματοποιείται από τον Patricio Guzman.
Μεταξύ εκθαμβωτικών πλάνων της Μάνας Γης και εικόνων της τραγικής Ιστορίας, ο σκηνοθέτης συνδυάζει εύστοχα ένα από τα κυριότερα στοιχεία της φύσης, το νερό, με ένα από τα μαύρα κομμάτια της ανθρώπινης Ιστορίας ενώ παράλληλα μιλά για τη σχέση του ανθρώπου με το υγρό στοιχείο και την αλληλεπίδρασης αυτής.
Ανατριχιαστικές, πόνος ψυχής μαρτυρίες έρχονται στο προσκήνιο, από πονεμένα, ταλαιπωρημένα πρόσωπα. Οι εξομολογήσεις αυτές μαρτυρούν την απανθρωπιά και την τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης. Είναι η μιλιά των ελάχιστων προσωπικοτήτων που επιβίωσαν και απέμειναν από τις πρωτόγονες φυλές που κατοικούσαν σε εκείνες τις περιοχές πριν την απειλητική εμφάνιση του δυτικού, ευρωπαικού "πολιτισμού", προβληματίζουν και το λιγότερο, συγκινούν.
Η πιο ευφάνταστη πτυχή του έργου είναι η απεικόνιση νεαρών που δημιουργούν έναν τεράστιο χειροποίητο χάρτη της χώρας καθώς ακούγεται από την αφηγητή (ο ίδιος ο Guzman) σχολιασμός πάνω στο ασυνήθιστο γεωγραφικό μέγεθος της Χιλής.
Μειονέκτημα ωστόσο μπορεί να θεωρηθεί στα μάτια ορισμένων θεατών ο συνδυασμός του υγρού στοιχείου με το ιστορικό κομμάτι καθώς μοιάζει να μπερδεύει τις θεματικές και τον σκοπό δημιουργίας του έργου.
Βαθμολογία 3.5/5
Παρασκευή Γιουβανάκη
"Είναι κάτι που έχω ξαναδεί" ενδέχεται να σκεφτεί κάποιος ή κάποια θεατής. Και ναι, ούτε καν η ίδια η ταινία δεν προσπαθεί να πρωτοτυπήσει. Αυτό που σε μαγνητίζει και σε μαγεύει όμως στην περίπτωση του "Joy" είναι η αστείρευτη αισιοδοξία και ελπίδα που μεγαλώνουν σιγά σιγά μετά το τέλος της κάθε σκηνής, παρά τα αμέτρητα εμπόδια που (φυσικά) συναντάει η πρωταγωνίστρια-Joy. Παράλληλα, είναι αναγκαίο να προστεθεί και η αληθοφάνεια που συνοδεύει την ακολουθία των γεγονότων καθώς το σενάριο πατάει γερά στην πραγματική έννοια της επιτυχίας: 
