Experimenter κριτική ταινίας

Σκηνοθεσία: Michael Almereyda
Ηθοποιοί: Peter Sarsgaard, Winona Ryder

Βρισκόμαστε στο 1961. Ο Στάνλεϊ Μίλγκραμ σχεδιάζει ένα ψυχολογικό πείραμα, κατά το οποίο άνθρωποι νομίζουν ότι προκαλούν ηλεκτροπληξία σε άλλους, σε κάποιο άλλο δωμάτιο, προσπαθώντας να αντιληφθεί την έννοια του Ολοκαυτώματος. Τα αποτελέσματα είναι θεαματικά: το 65 τοις εκατό υπάκουσε στις θανατηφόρες διαταγές. Το πείραμα γίνεται ανάμεσα στο "Δάσκαλο" και τον "Μαθητευόμενο". Στη συνέχεια, πολλοί θα είναι αυτοί που θα τον βαρύνουν με την κατηγορία πως εκμεταλλεύτηκε και πίεσε ψυχολογικά τα άτομα που συμμετείχαν στο πείραμα αυτό αλλά και που θα τον χαρακτηρίσουν ως τέρας. Αυτό όμως δεν τον σταμάτησε, ούτε μείωσε τον αριθμό των πρωτοποριακών του πειραμάτων. 

Το σενάριο και τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Michael Almereyda, όπως και την παραγωγή. Η ταινία στο σύνολο της, θα λέγαμε πως αποτελεί μια προσπάθεια αποκατάστασης του ονόματός του Στάνλεϊ Μίλγκραμ, αφού με το πέρασμα των χρόνων οι κατηγορίες προς το (ευφυέστατο) πρόσωπο του, δεν έχουν πάψει. Πρόσφατα μάλιστα και συγκεκριμένα το 2013, κυκλοφόρησε το βιβλίο "Behind the Shock Machine: The Untold Story of the Notorious Milgram Psychology Experiments", διόλου κολακευτικό για τον ίδιο, υπογεγραμμένο από την Gina Perry.
Σε άλλα λόγια, η περίπτωση Milgram αποτελεί ξεκάθαρο παράδειγμα πως η κοινωνία ήταν, και παραμένει, απροετοίμαστη, η μάλλον καλύτερα, αρνείται, να δεχτεί και να αντιμετωπίσει ορισμένες πικρές κυρίως, αλήθειες.

Ο Peter Sarsgaard που υποδύεται τον αμφιλεγόμενο επιστήμονα είναι απλά εξαιρετικός. Η ερμηνεία του μεστή και έξυπνη, ενώ ο ίδιος κινείται διακριτικά αλλά όχι απαρατήρητα στο χώρο. Κοιτάζει κατάματα τους θεατές με θάρρος καθώς μας αναλύει το σκεπτικό "του". Δίπλα του, εξίσου διακριτική αλλά όχι απαρατήρητη, στέκεται η Winona Ryder ως η σεναριακή του γυναίκα. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που τη ξαναβλέπουμε σε κινηματογραφική ταινία σε σημαντικό ρόλο (έχοντας μεσολαβήσει εν τω μεταξύ και το τηλεοπτικό Stranger Things) και όχι σε συμπληρωματικές εμφανίσεις, όπως π.χ. στα "Black Swan" & "The iceman". 

Το "Experimenter"  είναι ένα άκρως αξιόλογο και ενδιαφέρον φιλμ που δυστυχώς δεν βρήκε το δρόμο για τις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες. Aξίζει όμως πραγματικά την προσοχή και τον προβληματισμό μας.

Υ.Γ. "Life can only be understood backwards, but it must be read forwards."

Παρασκευή Γιουβανάκη
Βαθμολογία 3.5/5
*αναδημοσίευση από http://www.moveitmag.gr/

Pawn Sacrifice κριτική ταινίας

Σκηνοθεσία: Edward Zwick
Ηθοποιοί:  Tobey Maguire, Liev Schreiber, Peter Sarsgaard

Στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, μία συγκλονιστική αναμέτρηση σκάκι ανάμεσα στον Αμερικανό Μπόμπι Φίσερ και τον Σοβιετικό Μπόρις Σπάσκι έγραψε ιστορία. Το «Θυσιάζοντας Ένα Πιόνι» καταγράφει την τρομακτική άνοδο και πτώση της ιδιοφυΐας του Μπόμπι Φίσερ, που αιχμαλώτισε την φαντασία ολόκληρου του κόσμου.

Ένα στόρυ που προσφέρει υλικό για πολύ και φρέσκο ψωμί αλλά μάλλον κάπου το  βιάστηκαν στο ψήσιμο και παραδόθηκε ωμό.
Η αφήγηση ξεκινά από τα μικρά χρόνια του πρωταγωνιστή όταν τα πρώτα δείγματα του ταλέντου του άρχισαν να τον χαρακτηρίζουν ως άτομο.
Η κάμερα βροντοφωνάζει "Να το παιδί-θαύμα, δείτε το!" και τον κινηματογραφεί σαν σε σαπουνόπερα, εμείς δεν έχουμε άλλη επιλογή, και ξάφνου μεταφερόμαστε στα ενήλικα του χρόνια όπου ετοιμάζεται για τον μεγάλο του αγώνα.

Δεν αργείς να εντοπίσεις το χολυγουντιανό, εύκολο στοιχείο

του σεναρίου. Βασικά κομμάτια της πορείας του ιδιοφυούς που φλερτάρει με την παράνοια, Φίσερ, δίνονται εντελώς απλοποιημένα και επιφανειακά και πριν προλάβεις να τα 'επεξεργαστείς', μεταφέρεσαι σχεδόν βίαια στην επόμενη σκηνή.
Μέσα σε αυτά και οι δύο σοβαρές πτυχές της προσωπικότητάς του, ο αντικομουνισμός και αμετανόητος αντισημιτισμός που τον χαρακτήριζαν, εκτός από το ότι αναφέρονται αδιάφορα, παρουσιάζονται και με κωμική (!)  χροιά.

Ο Tobey Maguire ούτε εδώ καταφέρνει να ξεπεράσει την περιορισμένη, έως εκνευριστική εκφραστικότητα του προσώπου του όταν καλείται από τον ρόλο του να κάνει την έκρηξή του. Μονάχα στις σκηνές που διαδραματίζονται οι αγώνες σκάκι, όπου παραμένει...σιωπηλός, καταφέρνει να μας πείσει υποκριτικά.

Παρασκευή Γιουβανάκη
Βαθμολογία 2/5