Αποχαιρετώντας τις «Νύχτες» μας

Οι «Νύχτες Πρεμιέρας» έριξαν την αυλαία τους. Σχεδόν δύο βδομάδες, ο κινηματογραφικός παλμός ηχούσε σε ολόκληρη την πόλη της Αθήνας. Εμείς, πάλι μέσα από λίγες γραμμές, θα προσπαθήσουμε να χωρέσουμε μερικές από τις καλύτερες στιγμές των δώδεκα αυτών ημερών.

Στο φετινό πρόγραμμα έντονη ήταν η παρουσία των ντοκιμαντέρ που μας έμαθαν πολλά (και μια καινούρια γλώσσα!), ήρθαμε αντιμέτωποι με άβολες οικογενειακές καταστάσεις και ξανααφουγκραστήκαμε την «πιο γνώριμη φωνή της Ρουμανίας».

Ο «Κατ' Οίκον Περιορισμός», το σκηνοθετικό ντεμπούτο της Κρίσταλ Μοζέλ είναι ένα ασφυκτικό ταξίδι ενηλικίωσης που σου προκαλεί σφίξιμο στην καρδιά αν μπεις στη διαδικασία να σκεφτείς πως θα ήταν αν ήσουν και εσύ ένας από τους πρωταγωνιστές της ταινίας. Η πραγματική ιστορία έξι νεαρών αδερφών που μέχρι και τα είκοσι τους χρόνια δεν βγήκαν ποτέ από τους τοίχους του διαμερίσματός τους, τοποθετείται στη Νέα Υόρκη. Έχοντας βρει έναν μοναδικό τρόπο να ξεφύγουν από αυτόν τον εγκλεισμό μας αφηγούνται την ιστορία τους που σοκάρει... Ο κινηματογράφος ήταν η διέξοδός τους.

Το «Καλιαρντά» της Πάολα Ρεβενιώτη σε συνεργασία με την κινηματογραφική ομάδα Paola Team Documentaries, ήταν ένα ντοκιμαντέρ για την κρυφή γλώσσα των ομοφυλόφιλων της Ελλάδας, που επικρατούσε κυρίως τη δεκαετία του '40 μέχρι την αρχή της μεταπολίτευσης. Ακόμη μια απόδειξη πως για να καταφέρεις να επιβιώσεις επειδή απλά είσαι διαφορετικός, πρέπει να δημιουργήσεις το δικό σου κόσμο, τη δική σου γλώσσα.

Από τα πιο αναμενόμενα ντοκιμαντέρ ήταν και το (με πιασάρικο τίτλο), «Ο Τσακ Νόρις Εναντίον Κομμουνισμού» της Ιλίνκα Καλουγκαράνου, που μας μετέφερε στα χρόνια του '80. Μια γυναίκα, η Ίρινα Νίστορ «πρωταγωνιστούσε» σε όλες τις τότε αμερικάνικες ταινίες, ντουμπλάροντας τις φωνές όλων των αμερικανών σταρ. Άλλο ένα έργο για την μοναδικότητα που συνοδεύει την 7η Τέχνη. 

Η φαντασία δεν γνωρίζει όρια! Από τις πρεμιέρες που ξεχώρισαν ήταν «Το Παραμύθι των Παραμυθιών», ένα σύμπαν γεμάτο παράξενες υπάρξεις. Το μεγαλεπήβολο φιλμ με πρωταγωνιστές αρκετά γνωστά ονόματα(Σάλμα Χάγιεκ, Βενσάν Κασέλ, Τζον Σ. Ράιλι) ανήκει στον Ματέο Γκαρόνε, τον οποίο γνωρίσαμε και συγκρατήσαμε μέσα από το «Γόμορρα». Το εικαστικό μεγαλέιο της εικόνας σε συνδυασμό με τη μουσική του Αλεξάντερ Ντεσπλά, δεν επέτρεπαν να μας αφήσουν αδιάφορους. Και το κατάφεραν.

Από τα φαβορί για τη Χρυσή Αθηνά, κέρδισε τελικά το Βραβείο Σεναρίου, το «Είσαι Kαι Ασχημος» του Μαρκ Νούναν ήταν μία γλυκόπικρη ιστορία που έρχεται από την Ιρλανδία και γοητεύει με την εξαιρετική ερμηνεία της μικρής πρωταγωνίστριας, Λόρεν Κινσέλα. Δίπλα της, ως ο κατάδικος και θρασύτατος θείος της που αναλαμβάνει την κηδεμονία της, ο «Μικροδάχτυλος» του «Game of Thrones», Έιντεν Γκίλεν. Μαζί, αυτοί οι δύο φτιάχνουν ένα πανέμορφο δίδυμο που αλληλοσυγκρούεται συνεχώς αλλά όπως φαίνεται, μαζί δεν κάνουνε και χώρια δεν μπορούνε.

Η αναμονή χτυπούσε κόκκινο καθώς πλησίαζε η μέρα για τη «Μυστική Λέσχη» δια χειρός Πάμπλο Λαραϊν, του υποψήφιου για ξενόγλωσσο Όσκαρ σκηνοθέτη του «Νο», με αποτέλεσμα η προβολή να γίνει γρήγορα sold out. Μια ταινία, γροθιά στο θρησκευτικό κατεστημένο. Απρόβλεπτο, πάντα επίκαιρο το θέμα, διαδραματίζεται σε μία παράκτια πόλη της Χιλής με πρωταγωνιστές μια ομάδα έκπτωτων ιερέων που κρύβει ένα φρικτό μυστικό.

Τέλος, οι «Νύχτες» ίσως να φάνταζαν φτωχότερες δίχως τις μικρές τους εκπλήξεις. Οι φανατικοί μικρομηκάδες (γιατί όπως και να το κάνουμε οι μικρού μήκους έχουν τη γοητεία τους) σίγουρα θα ξεχώρισαν αρκετούς τίτλους και επιβράβευσαν τους νικητές. Διαβάστε τα βραβεία εδώ.

Αποχαιρετάμε τις φετινές «Νύχτες» και ανανεώνουμε το ραντεβού μας τον επόμενο Σεπτέμβρη. Πως αλλιώς να υποδεχθείς το φθινόπωρο;

Παρασκευή Γιουβανάκη
αναδημοσίευση από cinemag.gr

45 Years κριτική ταινίας

Σκηνοθεσία: Andrew Haigh
Ηθοποιοί: Charlotte Rampling, Tom Courtenay, Geraldine James

To "45 Χρόνια" έχει μπει εδώ και μήνες, συγκεκριμένα από τότε που προβλήθηκε στο φεστιβάλ του Βερολίνου, δηλαδή τον Φεβρουάριο, στη λίστα 
"Ποιες ταινίες ανυπομονούμε να δούμε μέχρι το τέλος του 2015". Και έτσι έγινε, ένα βράδυ κατά τη διάρκεια του 21ου Διεθνούς Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Αθήνας, "Νύχτες Πρεμιέρας".

Η απερίγραπτη όμορφη, μουντή αισθητική της ταινίας, δεν αργεί να εμφανιστεί. Η πρωταγωνίστρια Κate, έχει βγει πρωινή βόλτα με παρέα τον οικογενειακό τους σκύλο σε καταπράσινες εκτάσεις, εκεί όπου δεσπόζει η ηρεμία και η ομορφιά της φύσης. Εκεί όπου γίνεσαι ένα με τη φύση είτε βρίσκεται σε εκείνο ακριβώς το μέρος είτε το παρακολουθείς από μίλια μακριά καθισμένος-η σε μια θέση κινηματογραφικής αίθουσας. Και πως γίνεται αυτό? Όταν ο διευθυντής Φωτογραφίας γνωρίζει πολύ καλά τη δουλειά του και μπορεί να ξεχωρίσει και να γαντζωθεί από το αυθεντικό ύφος του αντίστοιχου σεναρίου. 
Στην περίπτωση των "45 Χρόνων" ο χαρακτήρας του σεναρίου είναι μουντός και νοσταλγικός και αυτό ακολουθείται πιστά από τη φωτογραφία.

Charlotte Rampling και Tom Courtenay (Βραβεία ερμηνείας στο Φεστιβάλ Βερολίνου) είναι οι Kate και Geoff  της μεγάλης οθόνης. Οι ερμηνείες τους, συμπληρώνουν η μία την άλλη. Λιγομίλητες ως επί το πλείστον, κλιμακόνονται καθηλωτικά από σκηνή σε σκηνή.
Ένα ζευγάρι που γιορτάζει την επέτειο 45 χρόνων γάμου (στα 40 χρόνια ο Geoff έτυχε να παρουσιάσει ένα πρόβλημα υγείας οπότε αποφάσισαν να γιορτάσουν όταν φτάσουν στα "στρόγγυλα" 45 χρόνια) Όμως ενώ οι ετοιμασίες της γιορτής έχουν μπει στην τελική ευθεία και ενώ η Kate διαλέγει ποια μουσικά κομμάτια θα παίξει ο DJ της ξεχωριστής βραδιάς, ένα γράμμα με συνοδεία μια αμήχανη είδηση καταφθάνει και ταράζει την ομαλότητα των ημερών. Το επί πολλά χρόνια εξαφανισμένο,νεκρό σώμα ενός πρώην έρωτα του Geoff, βρέθηκε.

Το σενάριο, που υπογράφεται από τον ίδιο τον σκηνοθέτη, παρουσιάζει το ηλικιωμένο ζευγάρι να ζει αρμονικά έξω από την πόλη, έναν ενδιαφέροντα και διόλου ρουτινιασμένο έγγαμο βίο, παρά τα πολλά χρόνια που κουβαλά στις πλάτες τους. Δύο άτομα, φανερά αγαπημένα, να και με τυπικές συμπεριφορές-ατάκες σε ορισμένα σημεία, αλλά όπως αποδεικνύεται, δεν μοιράζεται τα πάντα ώσπου έρχεται και η αναπόφευκτη έκρηξη. 

H αναπόφευκτη έκρηξη έρχεται στο τέλος. Με ξώφαλτσο τρόπο και γρήγορο ρυθμό. Αρκεί ή μάλλον καλύτερα αρμόζει, ένα τέτοιο τέλος μπροστά στη  δύναμη που καραδοκεί σιωπηλά ώσπου περιμένει την κατάλληλη στιγμή να ορμήσει, σε κάθε προηγούμενη σκηνή? Ναι μεν κόβει την ανάσα, αλλά δεν είναι αρκετό. Φαντάζει τόσο εύκολο μπροστά στην πολυπλοκότητα της κατάστασης που προηγήθηκε. Άξιζε περισσότερη λεπτοδουλειά στο σενάριο, ειδικά στην τελευταία σκηνή.

Βαθμολογία 3/5
Παρασκευή Γιουβανάκη